Καλωσήλθατε στο site του Σωματείου Αρωματοθεραπευτών

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΩΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Αγαπητέ /ή Συνάδελφε,                                                               

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Σωματείου μας σας προσκαλεί στην Ετήσια Γενική Συνέλευση των μελών του ΣΕΑ την 22α Ιανουαρίου 2017 ημέρα Κυριακή και ώρα 17.00 στις εγκαταστάσεις της Σχολής “Natural Health Science”, οδός Πανδρόσου 31, Παλαιό Φάληρο.

 

ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ

1.   Διοικητικός απολογισμός

2.   Οικονομικός απολογισμός

3.   Έκθεση Εξελεγκτικής Επιτροπής

4.   Έγκριση διοικητικού και οικονομικού απολογισμού

5.   Ανακοινώσεις – Ενημέρωση – Προτάσεις

6.   Αρχαιρεσίες για εκλογή νέου Διοικητικού Συμβουλίου

Σας γνωρίζουμε ότι σύμφωνα με το άρθρο 7 του καταστατικού του Σωματείου μας, σε περίπτωση μη επίτευξης απαρτίας κατά την παραπάνω ημερομηνία η Ετήσια Γενική Συνέλευση θα συνέλθει αυτοδικαίως την αντίστοιχη ημέρα και ώρα της επόμενης εβδομάδος (29 Ιανουαρίου), οπότε θα υπάρξει απαρτία ανεξάρτητα από τον αριθμό των παρόντων μελών.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ                                                                          

Αμέσως μετά την Γενική Συνέλευση θα ακολουθήσει η κοπή της πίτας του Σωματείου μας. Η συμμετοχή στην κοπή της πίτας είναι δωρεάν

Παράκληση όπως ενημερώσετε για την παρουσία σας στην Γενική Συνέλευση και την κοπή της πίτας κάποιο άτομο από το ΔΣ:

Κανάς Ανδρέας 2109343861 ή Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Φωτεινοπούλου Κάτια 6944205154

Κατσαντώνη Γωγώ 6947807181

Καραντέλου Σοφία 6986649606

Γραμματικού Δήμητρα 6986601221

 

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                   Η ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Ανδρέας Κανάς                                    Σοφία Καραντέλου

 

3.12   Οσμές και Αρωματοθεραπεία

Γενικά

Τα αιθέρια έλαια, το μέσο άσκησης της αρωματοθεραπείας, είναι κατεξοχήν πηγή οσφρητικών ερεθισμάτων. Τα οσφρητικά αυτά ερεθίσματα:

  • επιδρούν στα κέντρα του ΚΝΣ που ελέγχουν την έκκριση ορμονών
  • επιδρούν στο συναισθηματικό πεδίο του ανθρώπου. Με δεδομένο ότι πλείστες ασθένειες έχουν ψυχογενή αίτια είναι φανερή η σημασία τους για την αρωματοθεραπεία.
  • Η όσφρηση μαζί με τη γεύση μπορούν να προκαλέσουν την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος

 

Τρόποι επίδρασης των οσμών

Ο Jellinek (1999) διακρίνει τέσσερις κατηγορίες μηχανισμών με τις οποίες τα αιθέρια έλαια επιδρούν στη συναισθηματικά κατάσταση (Buckle, 2004:102):

  • Ψευδοφαρμακολογικά (quasipharmacologic)
    Αφορά μικροποσότητες δραστικών συστατικών των αιθερίων ελαίων που ανιχνεύονται στο κυκλοφορικό σύστημα μετά την εισπνοή τους
  • Σημαντικά (semantic)
    Αφορά την οσμή σαν εμπειρία της ζωής
  • Ηδονικά (hedonic)
    Αφορά την ευχάριστη ή δυσάρεστη αίσθηση που προκύπτει από την εισπνοή ενός αιθερίου ελαίου
  • Σαν placebo
    Αφορά την επίδραση στις προσδοκίες ενός ατόμου που εισπνέει ένα αιθέριο έλαιο

      

         Untitled

 

3.13Αρωματικές οσμές και εγκεφαλικά κύματα

Το 1962 ο Moncrieff πραγματοποίησε την πρώτη συστηματική μελέτη πάνω στην επίδραση των αρωματικών οσμών στον εγκέφαλο. Η έρευνα έγινε με τη βοήθεια συσκευής ηλεκτροεγκεφαλογραφήματοα (EEG). Η συσκευή αυτή μπορεί να ανιχνεύει τα διάφορα εγκεφαλικά κύματα. Έτσι σε μια δοκιμή 17 διαφορετικών φυσικών αρωματικών ουσιών διαπίστωσε ότι οι οσμές αυτές μπορούν να επηρεάσουν τα εγκεφαλικά κύματα:

  • Η αύξηση των εγκεφαλικών κυμάτων άλφα έδειχνε χαλαρωτική επίδραση των οσμών
  • Η αύξηση των κυμάτων βήτα έδειχνε ενεργοποίηση, τόνωση

Η παραπάνω έρευνα υπήρξε η απαρχή και άλλων, μεταγενέστερων, ερευνών. Έτσι ο Τζων Στηλ (JohnSteele) διαπίοστωσε το 1979, με τη βοήθεια φορητής πολυκαναλικής συσκευής εγκεφαλογράφησης ότι τα αιθέρια έλαια, όσον αφαρά την επίδρασή τους στα εγκεφαλικά κύματα, μπορούν να διακριθούν στις παρακάτω κατηγορίες:

  • Αυτά που προκαλούν αύξηση των κυμάτων άλφα  
  • Αυτά που προκαλούν υψηλής συχνότητας κύματα .  Τα αιθέρια έλαια που έχουν διεγερτική, τονωτική επίδραση στον οργανισμό προκαλούν αύξηση των κυμάτων βήτα (13-38 Hz). Στην περίπτωση αυτή υπάρχει πνευματική διαύγεια, βελτίωση της ικανότητας απομνημόνευσης, αύξηση της προσοχής και της ετοιμότητας αντίδρασης. Τέτοια αιθέρια έλαια είναι ο βασιλικός, το μαύρο πιπέρι, το δενδρολίβανο, το κάρδαμο κ.ά.
  • Αυτά που προκαλούν χαμηλές συχνότητες κυμάτων. Τα αιθέρια έλαια με αντικαταθλιπτική και ευφορική διάθεση, όπως είναι το νερολί, το γιασεμί, το τριαντάφυλλο κ.ά. προκαλούν μια ασυνήθιστη αύξηση των κυμάτων δέλτα (0.75-4 Hz) με την ταυτόχρονη παρουσία κυμάτων άλφα (8-12 Hz) και κυμάτων θήτα (5-7 Hz). Οι χαμηλές αυτές συχνότητες εγκεφαλικών κυμάτων δείχνουν μείωση της νοητικής φλυαρίας (κύματα άλφα) οπότε ο νους εισέρχεται σε φάση ονειροπόλησης και διαίσθησης (κύματα θήτα και δέλτα).      

 

3.14   Οσμές και Ψυχολογία

Ανατομικά στον άνθρωπο οι οσφρητικοί βολβοί συνδέονται:

  • Με το επιχείλιο ή μεταιχμιακό ή στεφανοειδές σύστημα του εγκεφάλου (limbicsystem). Οι λειτουργίες του συστήματος αυτού σχετίζονται με τα συναισθήματα
  • Με μεταιχμιακές δομές, όπως είναι η αμυγδαλή (amygdala), που επεξεργάζονται συναισθηματικές πληροφορίες και προκαλούν συγκινησιακές αντιδράσεις.
  • Με τον ιππόκαμπο (hippocampus), που είναι υπεύθυνος για τη συνειρμική μάθηση και τη μνήμη

 

Υπάρχει, λοιπόν, νευρολογική βάση που δείχνει τη σημασία που έχουν οι οσμές με τα συναισθήματα και, κατ’ επέκταση, με την ψυχολογία.

Ο άνθρωπος ανέκαθεν προσπαθούσε να ελέγξει τις παρορμήσεις του καθώς και τον τρόπο που παρουσιάζεται απέναντι στους άλλους. Ένας από αυτούς τους τρόπους είναι ο έλεγχος των σωματικών του οσμών (Κανά, Μ., 2005:14). Τίποτε, όμως δεν φαντάζει περισσότερο τεχνητό από τα αρώματα που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να παρουσιάζονται διαφορετικοί απέναντι στους άλλους. Το να μυρίζει κανείς ωραία του επιτρέπει να φαντάζεται πως και οι άλλοι τον μυρίζουν και τον αναγνωρίζουν χάρις στο άρωμά του.

Το άρωμα δεν περιγράφεται ικανοποιητικά με λόγια, δεν απευθύνεται στη νοημοσύνη, δεν δημιουργεί παραστάσεις. Για το λόγο αυτό προκαλεί ισχυρότερα συναισθήματα και οδηγεί στην ονειροπόληση, που αποτελεί βασική ανάγκη για την ισορροπία του ατόμου (μηχανισμοί άμυνας).

Η αίσθηση της όσφρησης είναι στενά συνδεδεμένη με τη μνήμη. Οι οσφρητικές αναμνήσεις είναι υπερβολικά ακριβείς και σχεδόν πάντα αλάνθαστες. Ο Γάλλος ψυχαναλυτής AndreVivel χρησιμοποιούσε αρώματα για να φέρει στην επιφάνεια τις κρυμμένες αναμνήσεις των πελατών του (Κανά Μ., 2007:10)

Οι οσμές και, ειδικότερα οι αρωματικές οσμές, έχουν μια δύναμη αρχέτυπη και προαιώνια. Λειτουργεί σαν μια αθέατη σημαία που οδηγεί τον άνθρωπο σε παλιά και οικεία παραμύθια. Τον δένουν για πάντα με τις μνήμες, τις εμπειρίες, που κανείς πια δεν μπορεί να ξεχάσει. Οι νευροβιολόγοι έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι οσμές και οι οσφρητικές μνήμες είναι η μυστική πύλη που οδηγεί τον άνθρωπο στις υποσυνείδητες περιοχές της προσωπικότητάς του.

Οι διάφορες συναισθηματικές επιδράσεις που προκαλούν οι οσμές τεκμηριώνονται με φυσιολογικές μετρήσεις, όπως αγωγιμότητα του δέρματος, καρδιακός παλμός, ρυθμός βλεφαρίσματος (Βάρβογλη, www. eugenfound.edu.gr). Η αίσθηση της όσφρησης προκαλεί τις ταχύτερες μεταβολές στη διάθεση ή συμπεριφορά. Οι διάφορες οσμές γεννούν συνειρμούς, ξυπνούν μνήμες, τρομάζουν, αναστατώνουν, ενώ φαίνεται πως κοιμούνται στο υποσυνείδητο μέχρις ότου αφυπνισθούν από κάποιο οσφρητικό ερέθισμα.

Σχετικές επιστημονικές μελέτες (Dr. AlanHirsch, ΗΠΑ) έδειξαν ότι σε σχέση με τις εγκεφαλικές συχνότητες η λεβάντα αυξάνει τα κύματα άλφα στο πίσω μέρος του εγκεφάλου, κάτι που συνδέεται με πιο χαλαρή κατάσταση. Το γιασεμί, αντίστοιχα, αυξάνει τα κύματα βήτα στο εμπρόσθιο τμήμα του εγκεφάλου, που συνδέεται με αυξημένη κατάσταση εγρήγορσης.

Η αίσθηση της όσφρησης αποτελεί πολύ σημαντική οδό επικοινωνίας με το περιβάλλον. Τα μηνύματα που περνάνε μέσα από αυτή τη «θύρα εισόδου» τόσο προς τη συνείδηση όσο και προς το ασυνείδητο, όλα αυτά τα χιλιάδες οσφρητικά ερεθίσματα, έχουν ένα τεράστιο δυναμικό όσον αφορά την επίδρασή τους στη ψυχική διάθεση και τη συμπεριφορά των ατόμων σε όλα τα επίπεδα και τις κατευθύνσεις, την ατομική, τη διαπροσωπική, την κοινωνική, τη διατροφική, την σεξουαλική. Επιπλέον, επηρεάζουν με αυτόματο τρόπο, με την κινητοποίηση νευρικών και ορμονικών μηχανισμών, πλήθος φυσιολογικών λειτουργιών του σώματος, με αποτέλεσμα την προσαρμογή του οργανισμού προς τις εκάστοτε συνθήκες όσον αφορά τη χημεία του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με μελέτες της δρος Ράτσελ Χέρτζ (RachelHerz), καθηγήτριας ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο Brown, οι διάφορες οσμές μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση, την απόδοση στην εργασία και γενικά την συμπεριφορά των ανθρώπων (Βάρβογλη, 2004). Αυτό συμβαίνει όχι γιατί τα διάφορα οσμικά μόρια δρουν σαν φάρμακα, αλλά με βάση την συνειρμική μάθηση, δηλαδή τη διαδικασία κατά την οποία ένα γεγονός ή ένα πράγμα συνδέεται με κάτι άλλο εξαιτίας της προηγούμενης εμπειρίας του ατόμου.

Η όσφρηση, καθώς και η γεύση, έχουν το χαρακτηριστικό να απευθύνονται κατ’ ευθείαν στη συναισθηματική σφαίρα της συνείδησης και να δημιουργούν συναισθήματα που εύκολα μπορούν να διακρίνονται σε «ευχάριστα» ή «δυσάρεστα» με πολλές και ποικίλες διαβαθμίσεις όσον αφορά την ένταση και τη χροιά τους. Είναι δε σε όλους γνωστό ότι με τις δύο αυτές αισθήσεις παρέχονται όλα σχεδόν τα απαραίτητα πληροφοριακά στοιχεία βάσει των οποίων το άτομο αποφασίζει την πρόσληψη ή την απόρριψη κάθε είδους τροφής και ποτού. Κατά συνέπεια οι δύο αυτές «χημικές» αισθήσεις αποτελούν στοιχειώδη μηχανισμό στην όλη διαδικασία της επιλογής και της λήψης τροφής.

Η «χημική» λειτουργία της όσφρησης και της γεύσης είναι πολύ περισσότερο ανεπτυγμένη σε κατώτερα ζώα, σε σύγκριση με τον άνθρωπο, και χωρίς αυτές η επιβίωση θα ήταν μάλλον αδύνατη.

Υπάρχει πλουσιότατη βιβλιογραφία σχετικά με τις ψυχολογικές επιδράσεις των αιθερίων ελαίων, που εμπλουτίζεται συνεχώς.

 

3.15 Οσμές και σεξουαλικότητα

Η αίσθηση της όσφρησης, που συχνά αποκαλείται «χημεία του έρωτα», συνδέεται άμεσα με την έκκριση ορμονών. Έχει παρατηρηθεί ότι οι πολύ λεπτές οσμές του ιδρώτα μπορούν να οδηγήσουν δύο γυναίκες που συγκατοικούν σε συγχρονισμό του εμμηνορροϊκού τους κύκλου. Κατά παρόμοιο τρόπο ο ακανόνιστος κύκλος των εμμήνων μιας γυναίκας εξομαλύνεται έπειτα από συγκατοίκηση της με κάποιον άνδρα.

Για να δημιουργείται έλξη με το αντίθετο φύλο η πιο συχνή και εύκολη λύση είναι η χρήση αρωμάτων, σαν μέσο έλξης. Αυτά τα αρώματα ονομάζονται συνήθως αισθησιακά. Τα αισθησιακά, λοιπόν αρώματα περιέχουν στη σύνθεσή τους ουσίες που δημιουργούν υποσυνείδητη ανάμνηση των σωματικών μας εκκρίσεων, ακόμη και απεκκρίσεων. Η αρωματοποιία, από την αρχή της ύπαρξής της μέχρι σήμερα, χρησιμοποίησε και εξακολουθεί να χρησιμοποιεί σε μικρές αναλογίες σεξουαλικές εκκρίσεις ζώων!

Οι πιο σημαντικές από τις ουσίες αυτές είναι:

  • Ο ζωικός μόσχος: Ο ζωικός μόσχος (αγγλ. musk, γαλ. musc) προέρχεται από τις εκκρίσεις ενός ακροποσθικού αδένα του αρσενικού Μόσχου του μοσχοφόρου (Μoschusmoschiferus)
  • Το λάδι της μοσχογαλής: Το λάδι της μοσχογαλής (civette, civet) είναι έκκριμα ενός άγριου σαρκοβόρου ζώου της Αιθιοπίας, που ονομάζεται Nandiniabinotata (civetcat, Africanpalmcivet). Το έκκριμα αυτό προσφέρει ένα δυνατό άρωμα και ενεργεί προστατευτικά για το ζώο με τον ίδιο τρόπο που η γούνα του απωθεί τα άλλα ζώα
  • Μια λιπαρή στερεωτική ουσία που δημιουργείται στο στομάχι της φάλαινας φυσητήρα. Η ουσία αυτή ευρίσκεται στο εμπόριο σαν ambergris, ambragrisea, ambregris ή greyamber

Τα σώματα ανδρών και γυναικών εκκρίνουν κάποιες χημικές ουσίες, που ονομάζονται φερομόνες (pheromones). Ο όρος φερομόνη δημιουργήθηκε το 1959 από τους PeterKarlson και AdolfButenandt οπότε αντικατέστησαν τον μέχρι τότε χρησιμοποιούμενο όρο ectohormone (εκτορμόνη, εξωτερική ορμόνη) με τον όρο pheromone (φερομόνη). Η ετυμολογία της λέξης φερομόνη προέρχεται από τις λέξεις «φέρειν», «φέρω» (μεταφέρω) και «ορμώ» ή «ορμόνη» (ερέθισμα, διέγερση). Υπάρχουν διαφόρων κατηγοριών φερομόνες, όπως εδαφικές φερομόνες, φερομόνες συναγερμών, φερομόνες εγχυτήρων, φερομόνες ιχνών, φερομόνες φύλων κ.ά.

Οι φερομόνες φύλων παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην εύρεση ερωτικού συντρόφου σε αρκετά είδη του ζωικού βασιλείου (έντομα, ελέφαντες, ινδικά χοιρίδια κ.ά.)

Οι φερομόνες, σύμφωνα με τις υπάρχουσες έρευνες, επηρεάζουν την ερωτική συμπεριφορά ανδρών και γυναικών και καθοδηγούν/επηρεάζουν την επιλογή ή την απόρριψη ενός ερωτικού συντρόφου.

Οι φερομόνες είναι άοσμες και εντοπίζονται στο δέρμα και τις τρίχες, στον ιδρώτα και στα ούρα ανδρών και γυναικών. Παρόλον ότι είναι άοσμες γίνονται αντιληπτές από ένα υνιρινικό όργανο (vomeronasalorgan) (Τσαλίκης&Μαργέτης) όπου υπάρχει ένα χημειοευαίσθητο επιθήλιο, που υποδέχεται τα ερεθίσματα από φερομόνες και μέσω του υνιρινικού νεύρου τα διαβιβάζει στον επικουρικό οσφρητικό βολβό και από εκεί στην αμυγδαλή. Πρόκειται ουσιαστικά για «υποσυνείδητη» όσφρηση, όσφρηση, δηλαδή, που δεν γίνεται αντιληπτή συνειδητά.

Οι φερομόνες που αναδίδουν οι άνδρες ονομάζονται ανδροστένες (androstenes). Οι γυναίκες, αντίστοιχα, εκκρίνουν στο αιδοίο τους γυναικείες φερομόνες, που είναι κάποια λιπίδια γνωστά σαν κοπουλίνες (copulins).

Σε σχετικό πείραμα όταν γυναίκες εκτέθηκαν σε ανδροστένες ένιωσαν καλύτερα και οι άνδρες τους φάνηκαν ομορφότεροι! Σε άλλο πείραμα ψεκάστηκαν με ανδροστένες κάποιες θέσεις θεάτρου και οι γυναίκες, χωρίς να γνωρίζουν τίποτα για το πείραμα, επέλεξαν αυτές τις θέσεις για να καθίσουν, κάτι που απέφυγαν οι άνδρες.

Τα κυριότερα σημεία του σώματος που εκκρίνουν φερομόνες είναι:

  • Το πρόσωπο
  • Οι μασχάλες
  • Τα γεννητικά όργανα

Στο εμπόριο υπάρχουν αρώματα με φερομόνες που υπόσχονται να κάνουν τους χρήστες τους εξαιρετικά ελκυστικούς (-ές) στο άλλο φύλο. Τα αρωματικά αυτά σκευάσματα στις πλείστες των περιπτώσεων στερούνται αξιοπιστίας και συχνά διακινούνται μέσω του διαδικτύου.

Σχετικά με την ύπαρξη των φερομονών υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές μελέτες που αμφισβητούν με επιχειρήματα την ύπαρξή τους (Doty, Richard, 2010)

Τα διάφορα αιθέρια έλαια κατατάσσονται από πλευράς αισθησιακής έλξης σε αισθησιακά ή αφροδισιακά και σε αντιερωτογενή.

Τα κυριότερα αισθησιακά αιθέρια έλαια είναι:

  • Ροδέλαιο
  • Σανδαλόξυλο
  • Γιασεμί
  • Νερολί
  • Ιεροβότανο
  • Πατσουλί
  • Βετιβέρ
  • Αγγελική

 

Τα κυριότερα αντιερωτογενή (αντιαφροδισιακά) αιθέρια έλαια είναι:

  • Λεβαντέλαιο
  • Πορτοκάλι
  • Γερανέλαιο
  • Βασιλικός
  • Περγαμόντο
  • Λεμονέλαιο
  • Κίτρο
  • Μανταρίνι
  • Πεύκο
  • Κυπαρίσσι
  • Μέντα
  • Άρκευθος

 

3.16 Οσμές και εκτίμηση του βάρους και της ηλικίας

Έχουν γίνει έρευνες για να εκτιμηθεί η επίδραση των διαφόρων οσμών στην υποκειμενική εκτίμηση (δηλαδή χωρίς όργανα ή άλλη πληροφόρηση) της ηλικίας και του βάρους.

Σε σχετική έρευνα για την εκτίμηση βάρους (Hirschetal. 2007) 199 άνδρες (ηλικίας 12 έως 61 ετών) εκλήθησαν να εκτιμήσουν το βάρος γυναίκας (πωλήτριας καλλυντικών) με ύψος 1,75m και βάρος 111kg. Η γυναίκα αυτή «φορούσε» για τις ανάγκες της έρευνας αυτής τρία διαφορετικά αρώματα: ένα ανθώδες-πικάντικο, ένα ανθώδες-κιτρώδες και ένα άρωμα μοσχομπίζελου - μυγκέ. Έγινε επίσης εκτίμηση του βάρους της γυναίκας αυτής και χωρίς να φοράει κανένα άρωμα (μάρτυρας).

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνα έδειξαν ότι σε σύγκριση με την εκτίμηση χωρίς άρωμα:

  • Το ανθώδες-πικάντικο άρωμα μείωσε την εκτίμηση των ανδρών για το βάρος της γυναίκας κατά 1,86kg (μείωση 2,4%)
  • Όσοι άνδρες εκτίμησαν το παραπάνω άρωμα σαν ηδονικό η εκτίμηση έδωσε μείωση του βάρους κατά  5,44kg (μείωση 7%)
  • Τα αρώματα ανθώδες-κιτρώδες και μοσχομπίζελου - μυγκέ δε μείωσαν την εκτίμηση του βάρους!

Σε άλλη έρευνα (Hirsch&Ye. 2008) ζητήθηκε από 37 άτομα (ηλικίας 13 έως 71 με μ.ό. τα 28 έτη) να εκτιμήσουν την ηλικία 20 ατόμων (ανδρών και γυναικών) από τις φωτογραφίες τους. Για την εκτίμηση αυτή ζητήθηκε από τους εκτιμητές να φορούν μαντίλια (α) χωρίς άρωμα, (β) με άρωμα σταφυλιού, (γ) με άρωμα κολοκύθας και (γ) με άρωμα γκρέιπφρουτ.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα αρώματα σταφυλιού και κολοκύθας δεν έδειξαν σημαντική διαφορά από την πραγματική, ενώ το άρωμα γκρέιπφρουτ μείωσε την εκτίμηση της ηλικίας όλων κατά μέσον όρο 3 χρόνια. Για τις γυναίκες η μείωση έφθασε τα 5 χρόνια!

 

Ανδρέας Κανάς
Γεωπόνος, Αρωματοθεραπευτής

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΠΗΓΕΣ

 Ελληνική Βιβλιογραφία 

  • Ackerman, Diane. (2002). Η Ιστορία των Αισθήσεων. Όσφρηση. Εκδόσεις Περίπλους
  • Booth, Nancy. (2001). Αρώματα και Κολόνιες. Εκδόσεις Ψύχαλου, σ 10-15
  • Gibbons, Boyd. (1999). Όσφρηση. Η Αίσθηση της Μνήμης. Γαιόραμα Experiment, τ. 32/Ιούλ.-Αύγ. 1999, 3-39
  • Worwood, ValerieAnn. (2001). Αρωματικός Αισθησιασμός. Αλκυών, σ. 30-38
  • Davis, Patricia. (1999). Aromatherapy. An A-Z. Barnes & Noble Books, pp 278-280
  • Detienne, Marcel. (2006). Οι Κήποι του Άδωνη. Εκδόσεις Πατάκη
  • Dodt, Colleen. (2001). Αιθέρια έλαια. Εκδόσεις Ψύχαλου, σ. 1-7
  • Frichet, Henry. (1993). Μαγικά Φυτά και Αρώματα. Εκδόσεις Γιάννης Β. Βασδέκης, σ 11-18
  • Hirsch, A. R., Hoogeveen, J. R.,Busse, A. M., Allen, E. T. (2007). The effect of odour on weight perception. International Journal of Essential Oil Therapeutics, (2007) 1, 21-28
  • Hirsch, A. R., Ye, Y. (2008). Effects of odour on perception of age. International Journal of Essential Oil Therapeutics, (2008) 2, 131-138
  • Κανά, Μαρία. (2007). Η οσμή ως το αντικείμενο του πόθουστο «Άρωμα» του PatrickSuskid. ΆρωμαΥγείας, τ. 07/Ιαν.-Φεβ.-Μάρ 2007, 10-11
  • Κανά, Μαρία. (2005). Πόσο επηρεάζουν την Ψυχολογία μας οιΟσμές. Άρωμα Υγείας. τ. 01/Ιουλ-Αύγ.Σεπ. 2005, 14-15
  • Κανά, Πόπη. (2000). Αρώματα του έρωτα. Lotus, τ. 1/Ιαν. 2000, 58-60
  • Παναγιώτου, Χριστιάνα. (2007). Όσφρηση και συναίσθημα. Άρωμα Υγείας, τ. 09, Ιούλ.-Αύγ.-Σεπ. 2007, 34-37
  • Sdorow, Lester. 2nd ed.(1996). Ψυχολογία. Εκδόσεις Ηλιάδη. τομ. 1:97-100, τομ. 2:238-241
  • Σκαφιδάς, Γιώργος. (2010). Σας τραβούν από τη…μύτη για ναψωνίσετε. Έθνος της Κυριακής, 25.07.2010, σ.41
  • Σουφλερή, Ιωάννα. (1999). Τα Μυστικά της Όσφρησης. Το Βήμα της Κυριακής, 14.03.1999, Α74-Α75
  • Σουφλερή, Ιωάννα. (2010). Φερομόνες. Πως κατέρρευσε ομύθος της έλξης. Το Βήμα της Κυριακής, 2.5.2010, 22-23
  • Σουφλερή, Ιωάννα. (2004). Η αυτοκρατορία των αισθήσεων. Το Βήμα, Κυριακή, 10 Οκτ.2004
  • Σουφλερή, Ιωάννα. (2011). Κβαντικές οσμές. Το Βήμα της Κυριακής, 29 φεβ. 2011, σ.25
  • Τσακρακίδης, Βασίλης. (2008). 4ηέκδ. Βασική Ανατομική μεΚλινικό Προσανατολισμό. Εκδόσεις Βήτα, σ. 203-205

 

Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία

  • Alexander, Michael. (2001). HowTheoriesofMotivationApplytoOlfractoryAromatherapy. TheInternational Journal of Aromatherapy, vol. 10, 135-151
  • Alexander, Michael. (1998). Odours. Hormones & Pheromones: Their Effects on Human Sexuality. Aromatherapy Quarterly, issue 58, Autumn 1998, 29-33
  • Battaglia, Salvatore. (2005). The Complete Guide toAromatherapy. The International Centre of Holistic Aromatherapy, pp 110-123
  • Berwick, Ann. (1996). Aromatherapy. A Holistic Guide. Llewellyn Publications, pp 45-52
  • Brougham, Christine. (1999). Fragrant Mechanisms. The International Journal of Aromatherapy, vol. 8, n. 4, 166-169
  • Broughan, Christine. (2005). The Psychological Aspects ofAromatherapy. The International Journal of Aromatherapy, 15/2005, 3-6
  • Buckle, Jane. (2004).Clinical Aromatherapy. Churchill Livingstone, pp 44-48, 102-115
  • Burfield, Tony. (2003). TheOdour Perception of Essential Oils. Aromatherapy Today, Vo. 25 – 03.03, 33-37
  • Clarke, Sue. (2003). Essential Chemistry for SafeAromatherapy. Churchill Livingstone, pp.105-109
  • Damian, Peter & Kate. (1995). Aromatherapy Scent andPsyche. Healing Arts Press, pp 56-69, 110-123
  • Davis, Patricia. (1999). Aromatherapy. An A-Z. Barnes & Noble Books
  • Devereux, Charla. (1994). The Aromatherapy Kit. Past Times, pp 7-9
  • Doty, Richard. (2010). The Great Pheromone Myth. The Johns Hopkins University Press
  • Fischer-Rizzi, Susanne. (1990). Complete AromatherapyHandbook, Sterling Publishing Co. pp 25-30
  • Green, Mindy. (2007). Sex and Smell – Do Women ReallyNeed Men? Naha e-journal, 2007.1, 13-14
  • Hirsch, Alan – Schroder, Maryann – Gruss, Jason – Bermele, Charlene and Zagorski, Deborah. (1999). Scentsational Sex. The international Journal of Aromatherapy, vol. 9, n. 2, 75-81
  • Jellinek, A. (1999). Odors and mental states. International Journal of Aromatherapy, 9(3), 115-120
  • Kusmirek, Jan. (2002). The Wonder of Smell. Aromatherapy Today, Vol. 21 – 3.02, 16-19
  • Kusmirek, Jan. (2002). The Power of Aroma. Aromatherapy Today, Vo. 22 – 6.02, 18-20
  • Lavabre, Marcel. (1997). Aromatherapy Workbook. Healing Arts Press, pp 14-16
  • Lawless, Julia. (1994). Aromatherapy and the Mind. Thorsons, pp 3-22, 77-98
  • Lawless, Julia. (1997). The Complete Illustrated Guide toAromatherapy. Barnes & Noble Books, pp 42-49
  • Lis-Balchin, Maria. (1995). The Chemistry & Bioactivity ofEssential Oils. Amberwood Publishing Ltd. P. 20-22
  • Mailhebiau, Philippe. (1995). Portraits in Oils. Saffron Walden, pp 28-43
  • Newman, Cathy. (1998). Perfume. The Science of Illusion. National Geographic, Oct. 1998, 94-119
  • Price, Penny. (2010). Aromatherapy and the Emotions. Aromatherapy Today, vol. 48, Aug.2010, 10-11
  • Price, Shirley & Price, Len. (2007). 3rd. ed. Aromatherapy forHealth Professionals. Churchill Livingstone, pp 199-218
  • Radford, Joan. (1993). Family Aromatherapy. Foulsham, pp 35-42
  • Rich, Penny. (2000). Practical Aromatherapy. Parragon Book, pp 63-68
  • Rose, Jeanne. (1992). The Aromatherapy Book. North Atlantic Books, pp 271-280
  • Schnaubelt, Kurt. (1998). Medical Aromatherapy. Frog, pp 19-29
  • Sellar, Wanda. (1998). The sense of smell.Scentsitivity, vol. 8, n.1, spring 1998, pp 12
  • Shutes, Jade. (2005). Cultivating our sense of smell. Aromatherapy journal, 14.3, winter 2005, 21-23
  • Tisserand, Robert. (2001).The Art of Aromatherapy. Saffron Walden, pp 60-73
  • Wildwood, Chrisie.(1994). Erotic Aromatherapy. Essential Oils forLovers. Sterling Publishing Co., pp 13-19
  • Wildwood, Christine. (1997). The Book of AromatherapyBlends. Thorsons, pp 12-15
  • Worwood, ValerieAnn. (1993). FragrantSensuality. BandamBooks, 15-39
  • Worwood, Valerie Ann. (1996). The Fragrant Mind. Doubleday, pp 19-23, 76-78
Δευτέρα, 03 Οκτώβριος 2016 00:00

Όσφρηση και Αρωματοθεραπεία, Μέρος 2/3

3.5 Ηλεκτρονικές μύτες

Παρόλες τις προσπάθειες της σύγχρονης τεχνολογίας για τη δημιουργία μιας συσκευής που θα ανιχνεύει τις διάφορες οσμές όπως η ανθρώπινη μύτη, αυτό δεν έχει επιτευχθεί. Έχουν, όμως εφευρεθεί κάποιες συσκευές (διατάξεις χημικών αισθητήρων) που ανιχνεύουν ορισμένες, κατά περίπτωση ενώσεις. Τέτοιες συσκευές χρησιμοποιούνται στις βιομηχανίες τροφίμων και ποτών, σε διάφορες χημικές βιομηχανίες κ.ά.

Ενδεικτική περίπτωση της αδυναμίας της σύγχρονης τεχνολογίας να υποκαταστήσει με τεχνητά μέσα την ανθρώπινη μύτη είναι η ακόλουθη. Η συσκευή που θεωρείται ότι πλησιάζει προς την ευαισθησία της μύτης είναι η συσκευή αέριο-υγρο-χρωματογραφίας. Η συσκευή αυτή έχει την ευαισθησία να ανιχνεύει και να αναγνωρίζει ποσότητες ενός υλικού τόσο μικρές όσο ένα πικογραμμάριο (1 picogram=1/1.000.000.000.000g). Η ανθρώπινη μύτη, όμως, συχνά ξεπερνάει αυτήν την ευαισθησία.

 

3.6 Διαταραχές της όσφρησης

Όπως και στις λοιπές αισθήσεις έχουν παρατηρηθεί διάφορες δυσλειτουργίες/ατέλειες της αίσθησης της όσφρησης. Οι δυσλειτουργίες αυτές μπορεί να είναι μονόπλευρες (μονορινικές, uninasal) ή αμφοτερόπλευρες (αμφιρινικές, binasal). Γενικά, οι διάφορες διαταραχές της όσφρησης δεν προκαλούν εμφανή αναπηρία (όπως π.χ. οι διαταραχές της όρασης) και έτσι δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές.

Οι κυριότερες διαταραχές της όσφρησης:

  • Ανοσμία ή ανοσφρησία (αγγλ. anosmia, anosphrasia, γαλ.anosmie) είναι η έλλειψη της ικανότητας όσφρησης.

Η ανοσμία μπορεί να έχει κληρονομικά αίτια, ενώ για τη δημιουργία ανοσμίας θεωρείται ότι σχετίζονται διάφοροι διατροφικοί παράγοντες, αλλεργίες, ενδορρινικά (π.χ. ρινικοί πολύποδες) ή ενδοκρανιακά νοσήματα (π.χ. όγκοι εγκεφάλου), γήρανση, ή έκθεση σε τοξικές ουσίες. Η πιο συχνή αιτία ανοσμίας σε νεαρά άτομα είναι κακώσεις της κεφαλής, ενώ σε ενήλικες οι ιογενείς λοιμώξεις. Οι άνθρωποι που έχουν ανοσμία ονομάζονται ανοσμικοί. Μόνο στις ΗΠΑ δύο εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από ανοσμία.

Σημειώνεται ότι όσοι υποφέρουν από αγευσία (απώλεια της γεύσης), έχουν ταυτόχρονα και ανοσμία, γιατί στην πραγματικότητα η γεύση είναι θέμα όσφρησης (Worwood, 2001:30-31). Όσοι υποφέρουν από ανοσμία έχουν πολλές πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη και μειωμένη libido (Shutes, 2005:23).

Η αντιμετώπιση των διαφόρων τύπων ανοσμίας είναι μόνον αιτιολογική, δηλαδή εξαρτάται από τη θεραπεία της προκλητικής αιτίας. Παρόλο που η ανοσμία δεν είναι απειλητική για τη ζωή συχνά καθίσταται επικίνδυνη γιατί δεν προφυλάσσει το άτομο από την κατανάλωση αλλοιωμένων τροφίμων και δεν ειδοποιεί για την ενδεχόμενη ύπαρξη διαρροής επικίνδυνων αερίων (Τσακρακλίδης, 2008:205).

Η ύπαρξη ανοσμίας δεν σημαίνει ότι τα αιθέρια έλαια δεν μπορούν να επιδράσουν εισχωρώντας από τους πνεύμονες.                                         

Η ανοσμία μπορεί να διακριθεί σε τρεις τύπους (Price, 2007:207-2008):

  • Ολική (total)    
    Πρόκειται για ολική απώλεια της ικανότητας όσφρησης
  • Ειδική (specific) 
    Πρόκειται για αδυναμία όσφρησης ορισμένων οσμών
  • Πρόσκαιρη (temporary)
    Πρόκειται για πολύ συχνή ατέλεια της όσφρησης, που συνοδεύεται και με απώλεια της αίσθησης της γεύσης. Μπορεί να προκληθεί από κρυολογήματα, ρινίτιδα και ιγμορίτιδα.
  • Υποσμία
    Η υποσμία (αγγλ. hyposmia, γαλ. hyposmie) είναι η μειωμένη ικανότητα όσφρησης (μερική απώλεια της ικανότητας όσφρησης). Πρόκειται για την πιο κοινή ατέλεια της όσφρησης και συμβαίνει μετά από ασθένειες τύπου γρίπης, αλλεργίες της μύτης κ.ά. 

Εκατομμύρια ανθρώπων υποφέρουν από υποσμία.
Υπάρχουν δυο τύποι υποσμίας.

  • Τύπος 1 υποσμίας                                        

Πρόκειται για ατέλεια που έχει σαν αιτιολογία το οσφρητικό επιθήλιο. Οι διάφορες οσμές δεν μπορούν να αναγνωρισθούν, αλλά μπορούν να ανιχνευθούν

  • Τύπος 2 υποσμίας                                      

Πρόκειται για ποσοτική ατέλεια της όσφρησης. Οι διάφορες οσμές μπορούν να ανιχνευθούν, αλλά μόνο σε υψηλότερες από τις συνηθισμένες συγκεντρώσεις.

  • Υπεροσμία : Η υπεροσμία (αγγλ. hyperosmia, γαλ. hyperosmie) είναι η ιδιαίτερα αυξημένη, αφύσικη αίσθηση της όσφρησης. Πρόκειται για σπάνια «ατέλεια» της όσφρησης που απαντάται συνήθως σε νευρωσικά άτομα. Από υπεροσμία έπασχε ο Ζαν-Μπατίστ, ο ήρωας του βιβλίου «Το Άρωμα» του ΠατρίκΖισκίντ.
  • Δυσοσμία : Η δυσοσμία (dysosmia) είναι μια διαστρέβλωση της αίσθησης της όσφρησης κατά την οποία κάποιος μυρίζει π.χ. μια ευχάριστη οσμή σαν οσμή σαπίλας. Οφείλεται σε βλάβη των οσφρητικών βολβών, παραρρινοκολπίτιδες και κατάθλιψη.
  • Παροσμία : Η παροσμία (αγγλ. parosmia, γαλ. parosmie) είναι μια ατέλεια της όσφρησης κατά την οποία παρατηρείται μεταβολή στην αντίληψη των διαφόρων οσμών, δηλαδή, πρόκειται για μεταβολή της αντίληψης της οσφρητικής ποιότητας. Είναι η αίσθηση οσμής όταν δεν υπάρχει οσμή ή η αίσθηση ότι οικείες οσμές μυρίζουν παράξενα. Παροσμία συχνά παρουσιάζεται σε περιπτώσεις κρανιακών κακώσεων. Παροσμία μπορεί να παρουσιασθεί προσωρινά κατά τη διάρκεια αναπνευστικών λοιμώξεων.
  • Φαντοσμία : Η φαντοσμία (αγγλ. phantosmia, γαλ. phantosmie) είναι ή αίσθηση (πιο σωστά παραίσθηση) οσμών που δεν υπάρχουν. Οι σχιζοφρενείς, για παράδειγμα, νομίζουν μερικές φορές ότι το σώμα τους μυρίζει άσχημα, χωρίς αυτό να συμβαίνει στην πραγματικότητα.

 

3.7 Χαρακτηριστικά των οσμών

Για τη καλύτερη περιγραφή και ταξινόμηση των διαφόρων οσμών χρησιμοποιούνται τα παρακάτω χαρακτηριστικά των οσμών

Συγκέντρωση

Η συγκέντρωση εκφράζεται ως ο όγκος ή η μάζα συγκεκριμένων οσμηρών ουσιών προς τη μονάδα του όγκου του αέρα. Το χαρακτηριστικό αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την εύρεση του ορίου ανίχνευσης των οσμών

Ένταση  

Καθορίζει τον τρόπο που ο αποδέκτης αντιλαμβάνεται την έκταση μιας οσμής από ασθενή έως ισχυρή. Είναι η «δύναμη» μιας οσμής.

Ηδονικός τόνος

Είναι ο βαθμός που μια οσμή προσλαμβάνεται ως ευχάριστη, δυσάρεστη ή ουδέτερη. Πρόκειται για πολύ ενδιαφέρον χαρακτηριστικό των αιθερίων ελαίων μια και η μέγιστη πλειοψηφία τους έχουν ευχάριστη οσμή, ενώ πολύ λίγα έχουν δυσάρεστη (π.χ. σκόρδο, κρεμμύδι κ.ά.). Ο ηδονικός τόνος διαφέρει από άτομο σε άτομο. Κάποιες οσμές μπορεί να είναι ευχάριστες όταν είναι ασθενείς και δυσάρεστες, όταν είναι ισχυρές ή όταν η έκθεση είναι συνεχής.

Τύπος οσμής

Πρόκειται για την ιδιότητα που χαρακτηρίζει μια οσμή και τη διαφοροποιεί από μια άλλη ίσης έντασης. Ο τύπος της οσμής μπορεί να αλλάξει με την αραίωση.

 

3.8 Κατηγορίες οσμών

Έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για ταξινόμηση και ονοματοδοσία των διαφόρων οσμών. Υπάρχει πολύ μεγάλη δυσκολία στο να ευρεθεί ένα κοινά αποδεκτό σύστημα ταξινόμησης του αόρατου κόσμου των οσμών. Σημειώνεται ότι η ταξινόμηση των οσμών είναι πολύ πιο πολύπλοκη διαδικασία από την ταξινόμηση των γεύσεων.

Μια από τις πιο συνηθισμένες ταξινομήσεις των οσμών είναι η ακόλουθη:

  • Καμφορικές (camphoric)
  • Μοσχάτες (musky)
  • Ανθικές(floral)
  • Πιπερώδεις (pepperminty)
  • Αιθέριες (ethereal)
  • Καυστικές (pungent)
  • Σάπιες ή δυσώδεις (pudrid)

 
3.9 Κατηγορίες αρωμάτων

Το υποσύνολο εκείνων των οσμών που έχουν ευχάριστη, αρωματική οσμή έχει ιδιαίτερη σημασία κυρίως για τις βιομηχανίες αρωμάτων και καλλυντικών και, βεβαίως, για την αρωματοθεραπεία.

Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτή, πρότυπη, μέθοδος ταξινόμησης των διαφόρων αρωματικών οσμών. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές ταξινομήσεις των αρωματικών οσμών. Σύμφωνα με τις περισσότερες δημοσιεύσεις οι διάφορες αρωματικές οσμές κατατάσσονται σε «οικογένειες», όπως είναι :

Ανθική οικογένεια (ανθώδεις οσμές)
Πρόκειται για τη πιο δημοφιλή οικογένεια. Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  • Ροδέλαιο
  • Λεβαντέλαιο
  • Γιασεμί
  • Βιολέτα
  • Γεράνι
  • Νερολί
  • Υλάνγκ-υλάνγκ
  • Πορτοκάλι (άνθη)

 

Πράσινη οικογένεια (πράσινες οσμές) 
Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  • Κεδρέλαιο
  • Πεύκο
  • Δενδρολίβανο
  • Βασιλικός
  • Μέντα
  • Ιεροβότανο
  • Θυμάρι
  • Μαντζουράνα
  • Γάλβανο

Οικογένεια των φρούτων (οπωρώδεις οσμές)  
Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  • Περγαμόντο
  • Λεμονέλαιο
  • Πετιτγκρέιν

 

Οικογένεια των μπαχαρικών (καρυκευματώδεις, πικάντικες, μπαχαρώδεις οσμές). 
Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  • Γαριφαλέλαιο
  • Κανέλα
  • Τζίντζερ
  • Κάρδαμο
  • Μοσχοκάρυδο
  • Κορίανδρος
  • Καμφορά

Ανατολίτικη Οικογένεια (ανατολικές οσμές) 
Πρόκειται για την οικογένεια με τα πιο βαριά αρώματα. Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  • Γαριφαλέλαιο
  • Κανέλα
  • Τζίντζερ
  • Κάρδαμο

 

Οικογένεια ξυλωδών/βαλσαμικών (ξυλώδεις – βαλσαμικές οσμές)  
Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  •  Λιβανέλαιο
  • Γάλβανο
  • Μύρρο
  • Κεδρέλαιο
  • Σανδαλόξυλο
  • Αγγελική
  • Αχιλλέα

 

Γήινη οικογένεια (γήινες οσμές)  
Μερικά αιθέρια έλαια που ανήκουν στην οικογένεια αυτή είναι

  • Πατσουλί
  • Βετιβέρ
  • Εβερνία

 

Τον 19ο αιώνα ο Γάλλος SeptimusPiesse, για να διευκολυνθεί η δημιουργία αρωμάτων, δημιούργησε ένα ενδιαφέρον σύστημα ταξινόμησης των αρωματικών οσμών σύμφωνα με τη γνωστή μουσική κλίμακα. Το σύστημα αυτό το ονόμασε odophone, και βασίζεται στην άποψη ότι οι διάφορες αρωματικές οσμές μοιάζουν με ήχους, με αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας «οσφρητικής κλίμακας», που την ονόμασε ‘TheGamutofOdors’.

Σύμφωνα με την κλίμακα αυτή οι αρωματικές οσμές κατατάσσονται από τις χαμηλότερες ή πιο βαριές οσμές στις υψηλότερες και οξύτερες. Έτσι κάθε οσμή αντιστοιχεί σε μια κλείδα και η αρμονική τους μίξη ονομάζεται ‘bouquet’. Για να δημιουργηθεί ένα bouquet οι οσμές πρέπει να είναι αρμονικές. Υπάρχει, δηλαδή, αντιστοιχία μεταξύ μιας μουσικής σύνθεσης μα μια αρωματική (οσφρητική).

Παρόλο που η οσφρητική κλίμακα του Piesse δεν έχει καθιερωθεί σαν σύστημα ταξινόμησης των αρωματικών οσμών, έχει παραμείνει η κατάταξη των οσμών αυτών σε «νότες». Οι νότες αυτές είναι τρεις, υψηλές (topnotes), μεσαίες (middlenotes) και χαμηλές νότες (basenotes).

Οι υψηλές νότες έχουν ανάλαφρες, φρέσκες οσμές, που δεν διαρκούν πολύ (συνήθως διαρκούν 20-30min), λόγω ταχύτερης εξάτμισης των αντίστοιχων αρωματικών τους ουσιών.

Οι μεσαίες νότες αποτελούν την «καρδιά» ενός αρώματος, αποτελούν την σημαντικότερη ποσοστιαία αναλογία ενός αρώματος και εμφανίζονται με μια μικρή καθυστέρηση μετά την εφαρμογή τους. Αναπτύσσονται πλήρως μετά 1-2 ώρες μετά την εφαρμογή ενός αρώματος

Οι χαμηλές νότες έχουν βαρύ, πλούσιο άρωμα, που εμφανίζονται τελευταίες σε ένα άρωμα.

Τα διάφορα αιθέρια έλαια λόγω της πολύπλοκης χημικής τους σύνθεσης διαθέτουν συστατικά, που το καθένα ανήκει σε διαφορετική νότα. Για λόγους, όμως, απλούστευσης της ταξινόμησής τους χαρακτηρίζονται από την κυρίαρχη νότα τους.

Μερικά αιθέρια έλαια με κυρίαρχες τις υψηλές τους νότες είναι:

  • Ευκαλυπτέλαιο
  • Λεμονέλαιο
  • Βασιλικός
  • Περγαμόντο
  • Χαμομηλέλαιο
  • Κεδρέλαιο
  • Λεβαντέλαιο
  • Ανισέλαιο

 

Αιθέρια με κυρίαρχες τις μεσαίες νότες είναι :

  • Μαντζουράνα
  • Γερανέλαιο
  • Νερολί
  • Υλάνγκυλάνγκ
  • Ροδέλαιο
  • Ιεροβότανο
  • Καρδαμέλαιο

 

Αιθέρια έλαια με κυρίαρχες τις χαμηλές νότες είναι :

  • Γιασεμί
  • Πατσουλί
  • Λιβανέλαιο
  • Μύρρο
  • Σανδαλόξυλο
  • Βανίλια
  • Βάλσαμο του Περού
  • Βάλσαμο του Τολού

 

3.10   Η σημαντικότητα της όσφρησης

Εξελικτικά η όσφρηση θεωρείται μια από τις πρώτες, αρχέγονες αισθήσεις του ανθρώπου. Σήμερα η αίσθηση της όσφρησης έχει χάσει τον ζωτικό ρόλο που είχε κατά τα πρώτα στάδια τη ζωής του πρωτόγονου ανθρώπου. Σύμφωνα με τον ΓκόρντονΣέφερντ, νευροφυσιολόγο του Πανεπιστημίου Γέιλ, οι άνθρωποι υποτιμούν σε μεγάλο βαθμό την όσφρηση (Gibbons, 1999:7)

Επειδή η αίσθηση της όσφρησης έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον άνθρωπο και η όλη φυσιολογία της είναι εξαιρετικά πολύπλοκη υπάρχει ανάγκη για συστηματική επιστημονική μελέτη. Για το λόγο αυτό έχει δημιουργηθεί μια νέα επιστήμη, που ονομάζεται Οσμολογία (Osmology)

Η αίσθηση της όσφρησης θεωρείται η πιο αρχέγονη αίσθηση και έχει εξαιρετική σημασία για την επιβίωση του ανθρώπου και των ζώων μια και σχετίζεται με την αναζήτηση της τροφής και την επικοινωνία με το περιβάλλον (Τσακρακλίδης, 2008:204).

Συνήθως οι άνθρωποι είναι ικανοί να διακρίνουν 4.000 διαφορετικές οσμές, ενώ άτομα με αυξημένη αίσθηση της όσφρησης («μύτες») μπορούν να διακρίνουν 10.000 οσμές. Η αίσθηση της όσφρησης αυξάνεται σημαντικά σε περιπτώσεις τυφλών και κωφών ανθρώπων για να βοηθήσει τις απώλειες όρασης και ακοής.

Ενδεικτικό της σημαντικότητας της όσφρησης για τον οργανισμό είναι η δυνατότητα των οσφρητικών κυττάρων να αναγεννώνται, κάτι που δεν συμβαίνει με τις άλλες αισθήσεις. Η αίσθηση της όσφρησης βοηθάει σημαντικά στην αναγνώριση κινδύνων, όπως είναι η έγκαιρη αντίληψη πυρκαγιάς, η αναγνώριση αλλοιωμένης τροφής, επικίνδυνων αερίων κ.ά.

Όπως είναι γνωστό η δυσλειτουργία της όσφρησης ανήκει στα πρώτα κλινικά σημεία νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως η νόσος του Alzheimer και η σποραδική νόσος του Parkinson (Doty, www.pitsilidis.gr)

 

3.11 Ενδιαφέροντα στοιχεία για την όσφρηση

  • Εκτιμάται ότι η αίσθηση της όσφρησης είναι 10.000 φορές πιο ευαίσθητη από την αίσθηση της γεύσης
  • Οι γυναίκες αναγνωρίζουν τις οσμές καλύτερα από τους άνδρες. Αυτό μπορεί να οφείλεται στη γυναικεία φιλαρέσκεια (συχνή χρήση αρωμάτων και καλλυντικών), στην ανάγκη αναγνώρισης των οσμών κατά την επιλογή των τροφών και κατά τη διαδικασία του μαγειρέματος κ.ά.
  • Υπάρχει πολύ μεγάλη διαφοροποίηση στις προτιμήσεις των οσμών μεταξύ των ανθρώπων. Για το λόγο αυτό δεν μπορεί να κατατάξει κανείς τις οσμές ανάλογα με την προτίμησή τους. Αυτό οφείλεται στην ξεχωριστή ιδιοσυγκρασιακή προτίμηση των οσμών από κάθε άτομο. Έτσι εξηγείται ο εξαιρετικά μεγάλος αριθμός αρωμάτων που διατίθενται στο εμπόριο ώστε κα ικανοποιούνται οι τόσο διαφοροποιημένες ανάγκες-οσφρητικές προτιμήσεις των καταναλωτών.
  • Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του ξεχωριστή οσμή, τη δική του «οσφρητική ταυτότητα», ατομική σαν τα δακτυλικά αποτυπώματα. Εξαίρεση υπάρχει για τους μονοωικούς δίδυμους. Στη πραγματικότητα το ανθρώπινο κορμί έχει μια βαριά οσμή, που στα πρώτα στάδια της εξέλιξης ήταν πολύ πιο έντονη. Σύμφωνα με τον ανθρωπολόγο Δρ. ΛούιΛήκυ οι πρωτόγονοι άνθρωποι είχαν πολύ βαριά οσμή, σε σημείο μάλιστα που προκαλούσε αηδία στα σαρκοβόρα ζώα και έτσι τους απέφευγαν!
  • Οι οσμές των αιθερίων ελαίων όταν εφαρμόζονται στο δέρμα διαφοροποιούνται από άτομο σε άτομο ανάλογα με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του δέρματος (επίπεδο pH, δερματικά ένζυμα, θερμοκρασία κ.ά.)
  • Για να έχει μια ουσία οσμή θα πρέπει να έχει ικανοποιητική πτητικότητα ώστε τα μόρια που εκπέμπονται να μπορούν να φθάσουν στη ρινική κοιλότητα κατά την εισπνοή. Για το λόγο αυτό η ένταση μιας οσμής επηρεάζεται από τη θερμοκρασία και την υγρασία, που επιταχύνουν ή επιβραδύνουν την εκπομπή οσμηρών ουσιών από τη πηγή.
  • Η αίσθηση της όσφρησης είναι μειωμένη στους καπνιστές. Αυτό οφείλεται στον τοπικό χημικό ερεθισμό που προκαλεί η νικοτίνη στους οσφρητικούς ιστούς.
  • Σε αντίθεση με τις αισθήσεις της όρασης και της ακοής, που γίνονται αντιληπτές με ακρίβεια, η όσφρηση είναι περισσότερο «υποκειμενική» αίσθηση. Στη πραγματικότητα είναι αδύνατον να προσδιορισθεί με ακρίβεια η ποιότητα των οσμών
  • Η αίσθηση της όσφρησης στους ανθρώπους είναι λιγότερο ανεπτυγμένη σε σύγκριση με τα ζώα. Για παράδειγμα το οσφρητικό επιθήλιο ενός σκύλου είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερο συγκρινόμενο με αυτό του ανθρώπου
  • Η αίσθηση της όσφρησης καθίσταται οξύτερη κατά την περίοδο ωορρηξίας και αμβλύνεται κατά την εμμηνορρυσία.
  • Θεωρείται ότι η γεύση είναι κατά 75% οσμή. Πρακτικά η γεύση διακρίνεται σε τέσσερις τύπους: γλυκιά, αλμυρή, ξινή και πικρή. Όλες οι άλλες διαβαθμίσεις των γεύσεων είναι στη πραγματικότητα οσμές
  • Θηλυκά ζώα που οσμίζονται κάθε τόσο αρσενικά ούρα, περνούν ταχύτερα στην ήβη από τα άλλα.
  • Η αίσθηση της όσφρησης στον άνθρωπο αμβλύνεται λόγω κόπωσης. Αυτό εξηγεί γιατί δεν γίνονται αντιληπτές συνεχείς οσμές. Έτσι δεν γίνεται αντιληπτή η προσωπική οσμή, υπάρχει εθισμός σε χώρους πολύ έντονων, δυσάρεστων οσμών (π.χ. βυρσοδεψεία) ή γιατί φαίνεται ότι τα αποσμητικά χάνουν σύντομα το άρωμά τους
  • Η αίσθηση της όσφρησης αμβλύνεται με την ηλικία. Αυτό οφείλεται στην σταδιακή ατροφία των οσφρητικών ιστών. Η όσφρηση αρχίζει να μειώνεται από την ηλικία των 30 ετών, αλλά η μείωση αυτή είναι πολύ μικρή και έτσι δεν γίνεται αντιληπτή. Στην ηλικία των 80 ετών οι άνθρωποι έχουν χάσει το 80% της οσφρητικής τους ικανότητας (Τσακρακλίδης, 2008:205). Η απώλεια της όσφρησης στους ηλικιωμένους (πρεσβυοσμία) μειώνει την όρεξη με αποτέλεσμα τον υποσιτισμό
  • Από τα υπάρχοντα χημικά στοιχεία μόνον εφτά έχουν οσμή. Αυτά είναι:
  • Το φθόριο
  • Το χλώριο
  • Το βρώμιο
  • Το ιώδιο
  • Ο φωσφόρος
  • Το αρσενικό
  • Το οξυγόνο (με τη μορφή του όζοντος, Ο3)
Ανδρέας Κανάς
Γεωπόνος, Αρωματοθεραπευτής
 

1. Γενικά

Η Αρωματοθεραπεία, όπως δηλώνεται και από την ετυμολογία της, είναι μια μορφή συμπληρωματικής θεραπείας που χρησιμοποιεί σαν μέσο θεραπείας τα αρώματα. Με τον όρο αρώματα στην Αρωματοθεραπεία νοούνται μίγματα αγνών αιθερίων ελαίων καθώς και υδρολημμάτων(hydrosol) ορισμένων φαρμακευτικών φυτών. Πρακτικά η αρωματοθεραπεία αξιοποιεί τις φαρμακευτικές και ιαματικές ιδιότητες των αιθερίων ελαίων.

Για τη βαθύτερη κατανόηση μέρους της δράσης της Αρωματοθεραπείας στον ανθρώπινο οργανισμό είναι απαραίτητη η καλή γνώση τόσο του τρόπου που τα αρωματικά συστατικά των αιθερίων ελαίων γίνονται αντιληπτά όσο και το πώς επιδρούν σε σωματικό (βιοχημικό) αλλά και σε συναισθηματικό επίπεδο.

3.2 Η αίσθηση της όσφρησης

Η αίσθηση της όσφρησης είναι η αίσθηση εκείνη με την οποία γίνονται αντιληπτές οι οσμές. Γενεές ερευνητών έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το φαινόμενο της όσφρησης. Τα τελευταία λίγα χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην κατανόηση του τρόπου αίσθησης των οσμών. Η εύρεση του μηχανισμού της αίσθησης της όσφρησης και των συναισθημάτων που προκαλεί και επηρεάζει μοιάζει σαν ένα φανταστικό ταξίδι στο κέντρο του εγκεφάλου μας.

Η όσφρηση (αγγλ. olfaction, smell, γαλλ. οdorat) είναι η πιό βασική και η πιό πρωτόγονη από όλες τις αισθήσεις μας. Πρόκειται για μια χημειοαίσθηση ουσιών σε αέρια κατάσταση και είναι περίπου 10.000 φορές πιο έντονη από τη γεύση, η οποία είναι επίσης χημειοαίσθηση, αλλά σε υγρή κατάσταση. Η όσφρηση είναι αποτέλεσμα μιας χημικής αντίδρασης ανάμεσα στις ουσίες που φθάνουν μέχρι τα αναληπτικά νεύρα της όσφρησης και την υγρασία που εκκρίνουν οι ρινικές μεμβράνες. Μια εντελώς ξερή μύτη δεν μπορεί να μυρίσει τίποτε αξιόπιστα.

Οσμή (αγγλ. οdour, γαλλ. οdeur) είναι η ιδιότητα ορισμένων ουσιών να διεγείρουν, εκπέμποντας πτητικές ουσίες, τους χημειοϋποδοχείς του αισθητηρίου της όσφρησης.

Η μύτη είναι το όργανο της όσφρησης. Στη πραγματικότητα, όμως, είναι απλά το πρώτο μέρος του φαινομένου της διαδικασίας της όσφρησης. Πρακτικά περίπου το 95% της ρινικής κοιλότητας δεν έχει καμιά σχέση με την όσφρηση, αλλά με τον καθαρισμό και θέρμανση του αέρα πριν εισαχθεί στους πνεύμονες. Τα οσμικά μόρια (αόρατα πτητικά μόρια που διαχέονται στον αέρα) φτάνουν στον εγκέφαλο μέσω της διαδικασίας της αναπνοής. Το κύριο μέρος του οργάνου της όσφρησης ευρίσκεται στις ρινικές κοιλότητες (ρινικές θαλάμες) και κυρίως στις ρινικές κόγχες (nasalconcha).

Οι ρινικές κόγχες καλύπτονται από βλεννογόνο, που διακρίνεται σε οσφρητικό επιθήλιο (olfactoryepithelium) και αναπνευστικό επιθήλιο (respiratoryepithelium). Ο οσφρητικός βλεννογόνος υμένας (olfacrorymucusmenbrane) καλύπτει έκταση περίπου 10 cm² και έχει υποκίτρινη όψη. Ο οσφρητικός βλεννογόνος αποτελείται από περίπου εκατό εκατομμύρια (100.000.000) οσφρητικούς υποδοχείς (olfactoryreceptors). Οι οσφρητικοί υποδοχείς είναι στη πραγματικότητα δίπολοι αισθητήριοι νευρώνες, έχουν ωοειδές σχήμα και στο επιφανειακό τους μέρος σχηματίζουν μια μικρή διόγκωση, που ονομάζεται οσφρητικό κυστίδιο. Από κάθε οσφρητικό κυστίδιο εκφύονται 10-12 τριχίδια, που υποδέχονται τα οσφρητικά ερεθίσματα. Οι νευράξονες των οσφρητικών αυτών τριχιδίων σχηματίζουν οσφρητικά νημάτια, που, στη συνέχεια, δημιουργούν το οσφρητικό νεύρο (olfactorynerve).

Οι διάφοροι οσφρητικοί ερεθισμοί με τη βοήθεια του οσφρητικού νεύρου μεταβιβάζονται στον βολβό της όσφρησης (οσφρητικό βολβό, olfactorybulb), που ευρίσκεται στο τέλος του οσφρητικού νεύρου, και στη συνέχεια στα οσφρητικά κέντρα του εγκεφάλου.

Εικ. 1 Η πορεια των οσμικων μοριων κατα την εισπνοη

Εικ. 1 Η πορεία των οσμικών μορίων κατά την εισπνοή

 Ο οσφρητικός βλεννογόνος υμένας είναι το μόνο μέρος στο ανθρώπινο σώμα που το κεντρικό νευρικό σύστημα είναι εκτεθειμένο και σε άμεση επαφή με το περιβάλλον. Τα κύτταρα της οσφρητικής μεμβράνης είναι κύτταρα του εγκεφάλου. Τα οσμηρά μόρια διαλύονται από τη βλέννα και ενεργοποιούν μια ειδική πρωτείνη του οσφρητικού επιθηλίου, την πρωτείνηG, που προκαλεί μια εκπόλωση του οσφρητικού αισθητηριακού κυττάρου.

Εικ.2 Η θεση των βασικων ανατομικων στοιχειων

Εικ.2 Η θέση των βασικών ανατομικών στοιχείων που βοηθούν την αίσθηση της όσφρησης

Τα τριχίδια (κροσσοί) που βρίσκονται στα νευρικά κύτταρα, έχουν την δυνατότητα να μεταφέρουν μια απίστευτη ποσότητα πληροφοριών, μία ικανότητα που ξεπερνά κάθε γνωστή αναλυτική λειτουργία του ανθρώπου. Με κάθε εισπνοή λαμβάνονται πληροφορίες μέσω της οσμής για πολύ μικρά κομμάτια του περιβάλλοντος.

3.3 Φυσιολογία της όσφρησης

Η φυσιολογία της όσφρησης, ο μηχανισμός δηλαδή με τον οποίο ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τις οσμές, είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη. Πολλοί επιστήμονες προσπάθησαν και προσπαθούν ακόμη να διερευνήσουν το πως γίνονται αντιληπτές οι χιλιάδες διαφορετικές οσμές. Η αναγνώριση των διαφόρων οσμικών μορίων από τους οσφρητικούς αισθητήρες αποτελεί αντικείμενο συνεχών ερευνών. Έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί διάφορες θεωρίες για την ερμηνεία του τρόπου αναγνώρισης και καταχώρησης των χιλιάδων διαφορετικών οσμών.

Τη δεκαετία του ΄50 διατυπώθηκε η «στερεοχημική θεωρία» (stericmodel, stereochemicaltheoryofsmell, shapetheory) της όσφρησης, που διατύπωσε ο Τζων Ε. Αμούρ (JohnAmoore). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή το σχήμα, το μέγεθος, η χημική δομή ή το ηλεκτρικό φορτίο (πολικότητά) κάθε οσμικού μορίου προσαρμόζεται όπως ακριβώς σε ένα puzzle, σε μια δεδομένη θέση ('lockandkey'). Μόλις γίνει αυτή η προσαρμογή τότε γίνεται η μεταβίβαση της νευρικής ώσης στον εγκέφαλο. Η θεωρία αυτή, όμως, έχει αρκετά κενά και η έρευνα δεν σταμάτησε εκεί.

Εικ. 3 Τα οσμικα σχηματα της

Εικ. 3 Τα οσμικά σχήματα της «στερεοχημικής θεωρίας» της όσφρησης σύμφωνα με τον JohnAmoore.

Σύμφωνα με την στερεοχημική θεωρία του JohnAmoore υπάρχουν επτά διαφορετικού «σχήματος» οσμικά μόρια, που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες ομάδες οσμών. Οι ομάδες αυτές οσμών είναι:

  • Καμφορώδεις (camphoraceous), π.χ. καμφορά
  • Μόσχου (musky), π.χ. άρωμα μόσχου
  • Ανθώδεις (floral), π.χ. οσμές ανθέων
  • Πιπερώδεις (minty), π.χ. οσμές μέντας, δυόσμου κλπ.
  • Αιθέριες (ethereal), π.χ. οσμή αιθέρα
  • Καυστικές (pangent), π.χ. οσμή ξυδιού
  • Σάπιες (pudrid), π.χ. οσμή θειαφιού

Επειδή είναι προφανής η αδυναμία της στερεοχημικής θεωρίας του JohnAmoore διατυπώθηκε το 1996 μια άλλη ενδιαφέρουσα θεωρία (spectroscopetheory, vibrationaltheoryofolfaction) από τον LucaTurin, βιοφυσικό του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ). Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή τα οσφρητικά όργανα ερεθίζονται/συντονίζονται από τις κβαντικές ταλαντώσεις/δονήσεις των οσμικών μορίων. Η πειραματική απόδειξη της θεωρίας αυτής έγινε από τον δρα Ευθύμιο Σκουλάκη, ερευνητή στο Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών Αλέξανδρος Φλέμινγκ. Οι έρευνες του δρα Σκουλάκη έδειξαν ότι οι οσμές γίνονται αντιληπτές στη μύτη από το είδος της «κβαντικής υπογραφής» τους (Σουφλερή, 2011).

Σύμφωνα με σχετικά πρόσφατες έρευνες που έγιναν από ερευνητές του Ιατρικού Ινστιτούτου HowardHughe του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ σε συνεργασία με Ιάπωνες συναδέλφους τους από το LifeElectronicsResearchCenter του Αμαγκασάκι (Σουφλερή, 1999:Α74-Α75), η μύτη διαθέτει ένα μικρό σχετικά αριθμό οσφρητικών υποδοχέων, αλλά παρόλα αυτά είναι ικανή να ξεχωρίσει και να αναγνωρίσει χιλιάδες διαφορετικές οσμές. Οι ερευνητές αποκωδικοποίησαν τον μηχανισμό της όσφρησης, που βασίζεται σε μια συνδυαστική προσέγγιση για την αναγνώριση και την καταγραφή των οσμών. Αντί, δηλαδή, να αντιστοιχεί ένας οσφρητικός υποδοχέας σε κάθε οσμή, το οσφρητικό σύστημα χρησιμοποιεί ένα «αλφάβητο» υποδοχέων προκειμένου να δημιουργήσει την ταυτότητα της οσμής την οποία αντιλαμβάνεται ο εγκέφαλος. Με τον τρόπο αυτό κάθε υποδοχέας χρησιμοποιείται ξανά και ξανά προκειμένου να καθορισθεί μια οσμή, όπως τα γράμματα χρησιμοποιούνται προκειμένου να σχηματισθούν λέξεις.

Το 2004 το βραβείο Νόμπελ φυσιολογίας και Ιατρικής μοιράσθηκαν οι Αμερικανοί καθηγητές ΡίτσαρντΆξελ (RichardAxel, Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης) και Λίντα Μπακ (LindaB. Buck, Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο στο Σηάτλ) για την κατανόηση της φυσιολογίας της όσφρησης. Οι επιστήμονες αυτοί ανακάλυψαν στα κύτταρα του ρινικού επιθηλίου περίπου χίλιες πρωτείνες, αντίστοιχες με τις πρωτείνεςG των ματιών. Οι χίλιες αυτές πρωτείνεςG, ενώ μοιάζουν πολύ μεταξύ τους δεν είναι απολύτως όμοιες. Διαφέρουν σε χαρακτηριστικά σημεία, που σχετίζονται με την πρόσληψη των χημικών μορίων που φθάνουν στη ρινική κοιλότητα (Σουφλερή, 2004).

Κάθε πρωτείνη μπορεί να αναγνωρίσει έναν περιορισμένο αριθμό μορίων. Κάθε κύτταρο του ρινικού επιθηλίου διαθέτει έναν και μοναδικό τύπο οσφρητικού υποδοχέα (μια διαφορετική πρωτείνηG) και με τον τρόπο αυτό υπάρχει εξειδίκευση κάθε κυττάρου για τα οσμικά μόρια που αναγνωρίζει. Η πρόσδεση των οσμικών μορίων στις πρωτείνες αυτές έχει σαν αποτέλεσμα την αλλαγή της στερεοδιάταξης του μορίου. Αυτό πυροδοτεί την αποστολή ενός μοριακού μηνύματος από το κύτταρο του ρινικού επιθηλίου στο προκαθορισμένο για κάθε κύτταρο του οσφρητικού επιθηλίου σημείο του οσφρητικού λοβού στον εγκέφαλο.

Οι αισθήσεις της ακοής και της όρασης απαιτούν το ερέθισμα της ενέργειας του ήχου και του φωτός. Η αίσθηση της όσφρησης απαιτεί απλώς την παρουσία ενός οσμικού μορίου που γίνεται αντιληπτό κατά την εισπνοή.

Η νευρική οδός που ακολουθούν τα οσφρητικά ερεθίσματα βρίσκεται σε άμεση επαφή με το επιχείλιο (δρεπανοειδές ή μεταιχμιακό) σύστημα, το τμήμα του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη μνήμη και τα συναισθήματα. Το επιχείλιο σύστημα (limbicsystem) ευρίσκεται κάτω από τον τελικό εγκέφαλο, συνδέεται με την αίσθηση της όσφρησης και παίζει σημαντικό ρόλο στην έκφραση των ενστίκτων της επιβίωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι παλαιότερη ονομασία του επιχείλιου συστήματος ήταν ρινεγκέφαλος ή οσφρητικός εγκέφαλος (rhinecephalon, smellbrain).

Η αίσθηση της όσφρησης είναι η μόνη αίσθηση που επικοινωνεί απευθείας με την εγκέφαλο χωρίς τη παρεμβολή της λογικής, χωρίς, δηλαδή, να εξαρτάται από τον φλοιό του εγκεφάλου.

Επιχείλιο σύστημα

Το επιχείλιο ή μεταιχμιακό ή δρεπανοειδές σύστημα (limbicsystem) δεν είναι αυτοτελές ανατομικό σύστημα, αλλά λειτουργικό. Ο όρος limbicπροέρχεται από τη λατινική λέξη limbus, που σημαίνει «όριο» ή «ζώνη».

Οι λειτουργίες, κυρίως φυτικές, που αποδίδονται στο μεταιχμιακό σύστημα είναι πολλές και σημαντικές. Συγκεκριμένα σχετίζεται:

  • Με τις αισθήσεις της όσφρησης και της γεύσης
  • Με διάφορες συναισθηματικές καταστάσεις, όπως φόβος, θυμός, χαρά, κατάθλιψη, οργή κλπ
  • Με τη ρύθμιση του αυτόνομου νευρικού συστήματος
  • Με τις ενστικτώδεις λειτουργίες, όπως σεξουαλική λειτουργία, όρεξη κ.ά.
  • Με τη λειτουργία της μνήμης και της μάθησης
  • Με θέματα συμπεριφοράς
  • Με τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστικών ουσιών

3.4 Μέτρηση της οσφρητικής ικανότητας

Η μέτρηση της οσφρητικής ικανότητας των ανθρώπων και η ευαισθησία στις οσμές απασχόλησαν πολλές φορές τους επιστήμονες.

Το αισθητήριο όργανο της όσφρησης διεγείρεται από τα οσμογόνα μόρια, τα πτητικά, δηλαδή, μόρια χημικών ουσιών που έχουν οσμή (οσμηρές ουσίες). Τα διάφορα οσμογόνα μόρια μπορούν να ερεθίσουν το αισθητήριο όργανο της όσφρησης (κυρίως τον οσφρητικό ιστό της ρινικής κοιλότητας) όταν διέρχονται μέσω της μύτης σε συγκεντρώσεις υψηλότερες από το όριο ανίχνευσης.

Αποσαφήνιση όρων

Ουδός

Ο όρος ουδός (Αγγλ. threshold, Γαλλ.seuil) εκφράζει την ελάχιστη τιμή ισχύος ενός ερεθίσματος (π.χ. οσφρητικού), που είναι απαραίτητη για να προκαλέσει διέγερση της αίσθησης.

Η ουδός δεν έχει σταθερό μέγεθος, αλλά ποικίλει από άτομα σε άτομο, αλλά και στο ίδιο άτομα ανάλογα με διάφορους παράγοντες, όπως π.χ. η ένταση της προσοχής, ο εθισμός στο ερέθισμα κ.ά. Από την τιμή της ουδού προσδιορίζεται η ευαισθησία ενός ατόμου σε κάποιο ερέθισμα.

Όριο ανίχνευσης οσμής

Το Όριο Ανίχνευσης Οσμής (ΟΑΟ) ή, πιο συγκεκριμένα, το Όριο Ανίχνευσης Αρώματος (ΟΑΑ) (odourthresholdvalue, OTVή aromathresholdvalue, ATV) είναι η ελάχιστη συγκέντρωση μιάς ουσίας (στον αέρα ή το νερό) που μπορεί να γίνει αντιληπτή από τη μύτη του ανθρώπου

Η συγκέντρωση αυτή είναι εξαιρετικά μικρή και μετράται σε μέρη στο δισεκατομμύριο (ppb, partsperbillion). Τα πιο πολλά αρωματικά συστατικά των αιθερίων ελαίων μπορούν να ανιχνευθούν σε ελάχιστες συγκεντρώσεις λίγων μόλις χιλιοστών του γραμμαρίου σε 100 τόνους νερού, όσο περίπου νερό περιέχεται σε μια πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων. Σε ελάχιστες περιπτώσεις οσμηρών ουσιών το ΟΑΟ είναι ακόμη πιο μικρό, όπως, π.χ. η βανίλια (32 μέρη στο ένα τετράκις εκατομμύριο μέρη αέρα) και οι μερκαπτάνες (30 μέρη στο ένα τρισεκατομμύρια μέρη αέρα).

Από διάφορες έρευνες προκύπτει ότι η θερμοκρασία επιδρά στην ένταση μιας οσμής, κάτι που είναι αναμενόμενο, μια και με τη θερμοκρασία αυξάνεται η πτητικότητα των ουσιών. Μια άλλη παράμετρος που αυξάνει την οσφρητική ευαισθησία είναι η ύπαρξη υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας.

 

Ανδρέας Κανάς
Γεωπόνος, Αρωματοθεραπευτής

Πέμπτη, 26 Μάρτιος 2015 00:00

Αρωματοθεραπεία και στρες

Οι περισσότεροι από μας αντιμετωπίζουμε το άγχος ή στρες (stress) στη ζωή μας σχεδόν σε καθημερινή βάση είτε αυτό προέρχεται από την εργασία είτε από την οικογενειακή μας ζωή. Είναι γενικά αποδεκτό ότι το στρες μπορεί να υπονομεύσει σοβαρά την υγεία μας. Με την βοήθεια, όμως, διαφόρων αιθερίων ελαίων μπορούμε να νικήσουμε ή έστω να περιορίσουμε σημαντικά το καθημερινό στρες και να κερδίσουμε μια καλύτερη διάθεση και μια αρμονική ζωή.

Κυνηγόντας το ευ-στρες

Η ραγδαία πρόοδος της ιατρικής τις τελευταίες δεκαετίες άλλαξε ριζικά τους παράγοντες θνησιμότητας του ανθρώπου. Ετσι, στις αρχές του 20ου αιώνα, οι κύριοι παράγοντες θνησιμότητας ήταν τα διάφορα λοιμώδη νοσήματα (φυματίωση, γρίπη, πνευμονία κ.α). Με τη νέα χιλιετία, οι σημαντικότερες αιτίες θανάτου, ιδίως στις ανεπτυγμένες χώρες, είναι ο καρκίνος και τα διάφορα καρδιαγγειακά νοσήματα. Οι δύο αυτοί παράγοντες έχουν το κύριο χαρακτηριστικό ότι οφείλονται στο μη φυσικό και ανθυγιεινό τρόπο ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Ενώ δηλαδή ο άνθρωπος παλαιότερα πέθαινε απο βακτήρια ή ιούς που εισέβαλλαν στο σώμα του, σήμερα πεθαίνει απο τις...δικές του επιλογές.

Ο ερευνητής του άγχους Paul Wingate (1988) όρισε το στρες σαν «κάθε επιρροή που διαταράσσει τη φυσική ισορροπία του σώματος και του πνεύματος ενός ατόμου». Σύμφωνα με τον Καναδό ενδοκρινολόγο Hans Selye (1907-1982) που θεωρείται ο θεμελιωτής της σύγχρονης έρευνας πάνω στο στρες αυτό μπορεί να οριστεί σαν η οργανική αντίδραση του σώματος στις σωματικές και ψυχολογικές απαιτήσεις.

Κάθε άνθρωπος βρίσκεται υπό την επίδραση κάποιας μορφής άγχους. Θεωρείται ότι η ύπαρξη ενός μικρού φυσιολογικού επιπέδου στρες είναι αναγκαίο και απαραίτητο στη ζωή μας. Αυτό το στρες έχει ονομασθεί και «eustress» (από το ελληνικό ευ=καλός). Το ευ-στρες είναι θετικό, όπως π.χ. αυτό που οικειοθελώς υποβάλουν στον εαυτό τους όσοι κάνουν γυμναστική, τζόκινγκ κ.α. Το πέραν του φυσιολογικού άγχος, που ονομάζεται distress, έχει τύχει μεγαλύτερης μελέτης, αφού αποτελεί τον προπομπό των ασθενειών.

Σχετικά με τη διαφορά μεταξύ του «καλού» και του «κακού» στρες, λέγεται οτι το στρες μοιάζει με την χορδή ενός βιολιού. Αν έχει υπερβολική ένταση κινδυνεύει να σπάσει, ενώ αν είναι πολύ χαλαρή δεν παράγει ήχο! Κατά τον Hans Selye «η πλήρης απαλλαγή απο το στρες είναι θάνατος».

Οι παράγοντες του στρες

Το στρες έχει συνδεθεί με τις περισσότερες ασθένειες είτε σαν αίτιο είτε σαν συνεργός (βοηθητικός) παράγοντας. Το άγχος προκαλεί μια σειρά απο ενοχλητικά συμπτώματα και σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε κατάπτωση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οι διάφοροι στρεσογόνοι παράγοντες προκαλούν, σύμφωνα με τους ψυχολόγους, την αντίδραση πάλης ή φυγής (fight-or-flight response) που έχει σαν επακόλουθο την υπέρμετρη ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και στη συνέχεια την έκκριση απο τα επινεφρίδια των λεγομένων ορμονών του στρες (κορτιζόνη, επινεφρίνη, νορεπινεφρίνη).
Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την πρόκληση ή επιδείνωση διαφόρων μη λοιμωδών νοσημάτων, που συνηθίζεται να αποκαλούνται ψυχοσωματικές ασθένειες, όπως: καρκίνος, αρτηριοσκλήρωση (που προκαλεί την καρδιακή στεφανιαία νόσο), υπέρταση, γαστρικά έλκη, διαβήτης, πονοκέφαλοι, άσθμα, κατάθλιψη, προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, δυσμηνόρροια, κ.α.

Οι πλέον συνήθεις παράγοντες εκδήλωσης στρες είναι :

  • υπερβολική εργασία
  • καταπίεση
  • σύγκρουση (όταν υπάρχει ανάγκη λήψης απόφασης ανάμεσα σε δύο ή περισσότερες επιλογές ή τρόπους δράσης)
  • οικογενειακές διαμάχες
  • ανεργία
  • φυσικά ή συναισθηματικά τραύματα
  • οικονομικά προβλήματα
  • ρύπανση του περιβάλλοντος
  • δυσκολίες στις προσωπικές σχέσεις
  • ασχημες διατροφικές συνήθειες
  • καιρικές αλλαγές
  • αποστέρηση (όταν παρεμβάλονται δυσκολίες στην επίτευξη ενός στόχου).

Στους χώρους εργασίας¸ φαίνεται οτι ή εργασία και το στρες βαδίζουν παράλληλα. Σε αυτό συμβάλλουν διάφοροι παράγοντες όπως :

  • πίεση απο τους προϊσταμένους
  • αυξημένες απαιτήσεις εργασίας
  • ανασφάλεια ως προς την εργασία
  • μη ικανοποιητικός φωτισμός
  • έλλειψη ηλιακού φωτός
  • χρήση Η/Υ
  • τηλεφωνικές κλήσεις

Σύμφωνα με διάφορες έρευνες το 80% περίπου του στρες προκύπτει απο το περιβάλλον εργασίας!

Αρωματοθεραπεία και στρες

Η αρωματοθεραπεία ασχολείται με τις εφαρμογές των φυσικών αγνών αιθερίων ελαίων για την επίτευξη ψυχοσωματικής ισορροπίας. Τα αιθέρια έλαια μπορούν να ανακουφίσουν πολλά απο τα συμπτώματα του στρες. Πράγματι τα αρωματικά έλαια μέσω του δέρματος και στη συνέχεια του κυκλοφορικού συστήματος αλλά και της αίσθησης της όσφρησης, επιδρούν τόσο στο σώμα όσο και στο συναισθηματικό επίπεδο του ανθρώπου

Η αρωματοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αυτοβοήθεια απο τον καθένα δεν χρειάζεται τη δραστηριοποίηση ή συμμετοχή άλλου ατόμου και μπορεί εύκολα και ευχάριστα να εφαρμοστεί σε κάθε χώρο! Αρκετά αιθέρια έλαια μειώνουν το στρες άμεσα, αρκεί να μπούμε στον κόπο να τα αγοράσουμε και να αφιερώσουμε 15 λεπτά την ημέρα για την υγεία μας.

Από τον παρακάτω πίνακα, μπορείτε να επιλέξετε έως 4 διαφορετικά αιθέρια έλαια για ενισχυμένη δράση κατά του στρες.

  • Αγριο κυπαρίσσι (Juniperus communis)
  • Βασιλικός ( Ocimum basilicum)
  • Γεράνι (Pelargonium graveolens)
  • Θυμάρι (Thymus vulgaris)
  • Ιεροβότανο (Salvia sclarea)
  • Κορίανδρος (Coriandrum sativum)
  • Κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens)
  • Λεβάντα (Lavandula angustifolia)
  • Λεμόνι (Citrus limon)
  • Λιβάνι (Boswellia carterii)
  • Μανταρίνι (Citrus reticulata)
  • Μαντζουράνα (Origanum majorana)
  • Μελισσόχορτο (Melissa officinalis)
  • Νερολί (Citrus aurantium)
  • Νιαουλί (Melaleuca viridiflora)
  • Περγαμόντο (Citrus bergamia)
  • Σάνδαλο (Santalum album)
  • Υλάγκ Υλάγκ (Cananga odorata)
  • Χαμομήλι (Ρωμαϊκό) (Anthemis nobilis)

To γιασεμί, το νερολί (άνθος νεραντζιάς) και το τριαντάφυλλο είναι αξεπέραστα για το ευχάριστο άρωμά τους και τα καταπληκτικά αποτελέσματά τους σε συμπτώματα νευρικής φύσης π.χ. ένταση και στρες. για το στρες και σε πιο προσιτές τιμές, όπως η λεβάντα, ο βασιλικός, το χαμομήλι, το άγριο κυπαρίσσι, η μαντζουράνα, το σάνδαλο και το υλάγκ υλάγκ. Τα διάφορα αιθέρια έλαια μπορούν να εφαρμοστούν κατά διάφορους τρόπους. Οι πιο πρόσφοροι και εύκολοι είναι :

  • μασάζ
  • εισπνοές
  • λουτρό
  • αρωματικός λύχνος (το μικρό δοχείο που ζεσταίνει τα αρωματικά έλαια)

Το μασάζ είναι ο πλέον συνήθης τρόπος εφαρμογής των αιθερίων ελαίων που γίνεται συνήθως απο επαγγελματία αρωματοθεραπευτή. Για μείωση του στρες προτείνονται τα παρακάτω μείγματα για λάδι μασάζ – δοκιμάστε μόνοι σας:

Σε 50 ml λάδι βάσης (αμυγδαλέλαιο ή jojoba oil ή avocado oil) προστίθενται :

  • 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα
  • 4 σταγόνες « « σάλβια (ιεροβότανο)
  • 3 σταγόνες « « μαντζουράνα
  • 3 σταγόνες « « μελισσόχορτο

ή

Σε 50 ml λάδι avocado προστίθενται :

  • 4 σταγόνες αιθέριο έλαιο γεράνι
  • 4 σταγόνες « « λεβάντα
  • 4 σταγόνες « « σάνδαλ,ο
  • 2 σταγόνες « « υλάγκ υλάγκ

Εισπνοές : Οι διάφορες οσμές έχουν σημαντική επίδραση στη συναισθηματική και ψυχική μας κατάσταση. Για ανακούφιση απο ξαφνική ένταση, προσθέστε 4 στγ. ελαίου λεβάντας σε ένα μαντήλι και εισπνεύστε βαθιά.

Λουτρό : Ενας απο τους πιο εύκολους και ευχάριστους τρόπους χρήσης των αιθερίων ελαίων για αποτελεσματική μείωση του στρες είναι η προσθήκη 5-10 σταγόνων αιθερίων ελαίων σε μια γεμάτη με νερό μπανιέρα. Τα αρωματικά μπάνια θεωρούνταν στην αρχαία Ελλάδα, Ρώμη και Αίγυπτο κάτι σαν πανάκεια, απαραίτητα στη ζωή όπως το φαγητό και το κρασί. Στο τέλος μιας κουραστικής μέρας, ένα χαλαρωτικό μείγμα απο 3 στγ. περγαμόντο, 3 στγ. νερολί, 2 στγ. σάνδαλο και 3 στγ. λεβάντα μέσα στο ζεστό νερό της μπανιέρας είναι ό,τι καλύτερο!

Ο αρωματικός λύχνος :Ο εξατμιστήρας αυτός είναι μια πολύ απλή και ταυτόχρονα χρήσιμη συσκευή. Στον εξατμιστήρα, προστίθενται αιθέρια έλαια κατάλληλα για το στρες σε ένα μικρό δοχείο με νερό, ενώ ένα μέσο θέρμανσης (συνήθως ένα κερί) στο κάτω μέρος του δοχείου ζεσταίνει το υγρό. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κάθε χώρο (κατοικία ή γραφείο). Όπως γίνεται φανερό απο τα παραπάνω, με τη χρήση λίγων σταγόνων από κατάλληλα αιθέρια έλαια, το στρες μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα και ευχάριστα. Αν μάλιστα συνδυάζεται και με κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως π.χ. περπάτημα στην ύπαιθρο, εύρεση ελεύθερου χρόνου για χαλάρωση και ευχάριστη απασχόληση, ήπιες σωματικές ασκήσεις (όπως η γιόγκα), υγιεινή ισορροπημένη διατροφή και κατάργηση ή μείωση διαφόρων διεγερτικών ουσιών όπως το μαύρο τσάϊ και ο καφές, τότε τα αποτελέσματα θα είναι περισσότερο εντυπωσιακά.

Πόπη Κανά
Αισθητικός – Αρωματοθεραπεύτρια
καθηγήτρια Αρωματοθεραπείας στη Σχολή Natural Health Science

Τα πόδια είναι από τα μέρη του ανθρωπίνου σώματος που υφίστανται καθημερινά μεγάλες καταπονήσεις. Υπολογίζεται ότι ο μέσος άνθρωπος κατά τη διάρκεια της ζωής του καλύπτει με τα πόδια του απόσταση περίπου 112.000 χλμ ή περίπου 18.000 βήματα κάθε ημέρα.

Τα πόδια επίσης αποτελούν σημείο μεγάλης αισθητικής σημασίας, ιδίως για το λεγόμενο ασθενές φύλο. Είναι, λοιπόν, απαραίτητη η φροντίδα των ποδιών, των «θεμελίων» του σώματος, για να είναι πάντοτε υγιή και όμορφα.

Καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι καταφεύγουν στους γιατρούς για να λάβουν συμβουλές σχετικά με διάφορες παθήσεις των ποδιών, πολλές από τις οποίες σχετίζονται με κακή κυκλοφορία του αίματος και κακή στάση του σώματος.

Προληπτική φροντίδα ποδιώνΓια τη καλή λειτουργία και την αισθητική των ποδιών καθώς και για την αποκατάσταση διαφόρων δυσλειτουργιών ή παθήσεων η αρωματοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά και ευχάριστα. Και όπως συμβαίνει σχεδόν πάντοτε, υπάρχουν φροντίδες πρόληψης και φροντίδες θεραπείας των ποδιών.

Προληπτική φροντίδα ποδιών

  • Είναι σημαντικό να σχηματισθούν σωστά τα οστά και οι μύες των ποδιών κατά τη διάρκεια της βρεφικής και παιδικής ηλικίας. Για το σκοπό αυτό τα βρέφη καλό είναι να παραμένουν όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο με ακάλυπτα τα πέλματα των ποδιών τους. Με τον τρόπο αυτό τα βρέφη παίζουν με τα πέλματα και τα δάκτυλα των ποδιών τους και αναπτύσουν σωστά τους αντίστοιχους μύες.
  • Η χρήση άνετων υποδημάτων είναι εξαιρετικής σημασίας. Τα σανδάλια θεωρούνται ότι είναι το ιδανικό υπόδημα.
  • Πρέπει να αποφεύγονται οι συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη μυκητιάσεων, όπως είναι η συχνή αλλαγή καλτσών, η αποφυγή πλαστικών υποδημάτων κ.ά.
  • Η άσκηση βοηθάει τα πόδια και ολόκληρο το σώμα
  • Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία έχουν πολλές φορές δυσκολία στην σωστή αιμάτωση των ποδιών. Για το σκοπό αυτό καλό είναι να αποφεύγονται οι στενές κάλτσες, το σταύρωμα των ποδιών, το κάπνισμα (που επιδρά αρνητικά στη κυκλοφορία του αίματος) κ.ά.

Αρωματοθεραπευτικές προληπτικές φροντίδες

Λάδι ποδιών για μασάζ

  • 30 ml λάδι καλέντουλας
  • 5 σταγ. tea tree
  • 5 σταγ. μύρο
  • 5 σταγ. περγαμόντο
  • 5 σταγ. κυπαρίσσι

Κρέμα για πόδια που ιδρώνουν πολύ

  • 30 gr. ουδέτερη κρέμα (Filovit)
  • 4 σταγ. δενδρολίβανο
  • 3 σταγ. μέντα
  • 2 σταγ. tea tree

Με το μίγμα αυτό γίνεται μασάζ σε ολόκληρο το πέλμα

Τρίψιμο των ποδιώνΤρίψιμο των ποδιών

  • 1 κουταλιά Baking soda και νερό όσο χρειάζεται
  • για να γίνει μια πάστα
  • Στη πάστα προστίθενται 2 σταγ. tea tree και 2
  • σταγ. δενδρολίβανο
  • Με το μίγμα τρίβεται η περιοχή του πέλματος και
  • ανάμεσα στα δάκτυλα.
  • Ακολουθεί ξέπλυμα με καθαρό νερό

Θεραπευτικές αγωγές για τα πόδια

Πρέπει να γίνεται συχνή παρακολούθηση των ποδιών γιά έγκαιρη διαπίστωση τυχόν προβλημάτων Τα πόδια των ενηλίκων είναι περισσότερο ευάλωτα σε μερικές παθήσεις, όπως κιρσούς, τυλώσεις (κάλους), σκασίματα κ.ά. Σε νεώτερα άτομα συνήθη προβλήματα είναι το πόδι του αθλητή, η κακοσμία κ.ά.

Αρωματοθεραπευτικές κατασταλτικές αγωγές

Κουρασμένα πόδια

  • 30 gr. Υπερικό λάδι
  • 5 στγ. γεράνι
  • 5 στγ. μύρο
  • 5 στγ. περγαμόντο
  • 3, στγ. άρκευθο (άγριο κυπαρίσσι)

Ταλκ για μυκητιάσεις

  • 90 gr. ανθος ορύζης ή ανθος αραβοσίτου
  • 2 gr. κολλοειδές οξείδιο του πυριτίου
  • 3 στγ. γεράνι
  • 3 στγ. tea tree
  • 3 στγ. λεβάντα
  • 3 στγ. μύρο

Συγκεντρώνουμε τα υλικά και ρίχνουμε (το άνθος αραβοσίτου) σε ένα μπολ και το κολλοειδές οξείδιο του πυριτίου σε ένα άλλο μπολ Σε ένα μικρό ποτήρι αναμιγνύουμε τα αιθ. έλαια, στη συνέχεια ρίχνουμε το μείγμα με τα αιθ. έλαια στο μπολ με το οξείδιο και ανακατεύουμε πολύ καλά, μέχρι να απορροφηθούν ομοιόμορφα.

Τέλος όλο το υλικό το προσθέτουμε στο άνθος αραβοσίτου και το ανακατεύουμε πολύ καλά. Το αποθηκεύουμε σε γυάλινη φιάλη.

Αποσμητικό παπουτσιών

  • 6 κουταλιές της σούπας άνθος αραβοσίτου
  • 2½ κουταλιές της σούπας Baking soda
  • 10 σταγ. tea tree
  • 5 σταγ. δενδρολίβανο
  • 6 σταγ. λεμόνι
  • 2 σταγ. γαρύφαλλο

Το μίγμα τοποθετείται σε πλαστική σακούλα, γίνεται καλό ανακάτεμα ώστε τα αιθέρια έλαια να πάνε παντού και αποθηκεύεται σε γυάλινη φιάλη

  • Κακοσμία ποδιών
  • Ποδόλουτρο σε χλιαρό νερό (2 lit)
  • 3 στγ. teatree
  • 3 στγ. Ευκάλυπτο
  • 3 στγ. περγαμόντο

Ταλαιπωρημένα νύχια και δέρμα ποδιών

  • 30 ml avocado
  • 2 κάψουλες βιτ. Ε
  • 5 στγ. αιθ. έλαιο καρότο
  • 5 στγ. γεράνι

Ανακατέψτε καλά, χρησιμοποιείστε βαθιές τεχνικές μάλαξης στην περιοχή του πέλματος

 

Πόδι του αθλητή

 

  • 5 ml λάδι αμυγδάλου
  • 2 στγ. teatree
  • 1 στγ. λεμόνι

Για φτωχή κυκλοφορία του αίματος

  • 10 ml αμυγδαλέλαιο
  • 4 στγ. άρκευθο
  • 2 στγ. δενδρολίβανο

Για κράμπες

  • 10 ml καλέντουλα
  • 2 στγ. κάρδαμο
  • 2 στγ. μαντζουράνα
  • 2 στγ. δενδρολίβανο

Πόπη Κανά
Αισθητικός – Αρωματοθεραπεύτρια
καθηγήτρια Αρωματοθεραπείας στη Σχολή Natural Health Science

Πέμπτη, 26 Μάρτιος 2015 00:00

Η αρωματοθεραπευτική μάλαξη

αρωματοθεραπευτική μάλαξη

Γενικά Από την αρχαιότητα είναι γνωστές οι ευεργετικές για τον οργανισμό ιδιότητες της μάλαξης. Η μάλαξη (massage, massaze), πολύ απλά, είναι η μάλαξη μερών του σώματος για θεραπευτικούς ή αισθητικούς σκοπούς. Η αρωματοθεραπευτική μάλαξη είναι η μάλαξη που γίνεται με την στοχευμένη χρήση μιγμάτων αιθερίων ελαίων αραιωμένων σε κάποιο φυτικό λάδι (βάση). Το λάδι βάσης (αμυγδαλέλαιο, λάδι ζοζόμπα, λάδι αβοκάντο κ.ά.) χρησιμεύει στην αρωματοθεραπευτική μάλαξη:

  • σαν λιπαντικό, για να επιτρέπει στα χέρια να γλυστράνε ελεύθερα, ομοιόμορφα και απαλά πάνω στο σώμα, που δέχεται τη μάλαξη και έτσι αποτρέπονται ανεπιθύμητες τριβές και απότομες κινήσεις
  • σαν μέσο αραίωσης των αιθερίων ελαίων
  • σαν μέσο που τρέφει και αναζωογονεί το δέρμα λόγω της παρουσίας πολλών βιταμινών και ιχνοστοιχείων , που απαντώνται στα φυτικά έλαια, κάτι που είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο για την επιδερμίδα και τους βαθύτερους ιστούς

Συνοπτικά, η αρωματοθεραπευτική μάλαξη συνδυάζει αρμονικά δύο πολύ σημαντικές αισθήσεις, την αφή και την όσφρηση. Συνδυάζει, δηλαδή, το θεραπευτικό άγγιγμα της μάλαξης με την διπλή δράση των αιθερίων ελαίων τόσο με τα δραστικά, θεραπευτικά συστατικά τους όσο και με την ευχάριστη δύναμη των οσμών, που επιδρουν στο συναισθηματικό πεδίο του ανθρώπου.

Η αρωματοθεραπευτική μάλαξη είναι η πιό βασική τεχνική της Αρωματοθεραπείας, που αποτελεί βασικό στοιχείο της εκπαίδευσης (θεωρία και πρακτική) κάθε επαγγελματία αρωματοθεραπευτή.

Η αρωματοθεραπευτική μάλαξη συνήθως εφαρμόζεται σε όλο το σώμα μπορεί, όμως, να εφαρμοσθεί τοπικά, όπου χρειάζεται. Χρησιμοποιεί με ήπιο τρόπο όλες τις τεχνικές της μάλαξης, όπως

  • Θωπείες, γλυστρήματα (stroking, effleurage)
  • Ζύμωμα, ζυμωτικές κινήσεις (kneading, petrissage)
  • Κρούσεις (percussions, tapotement)
  • Ανατρίψεις (friction)
  • Κύλισμα ή ρολάρισμα (rolling)
  • Δονήσεις (vibrations)

Τεχνικές μάλαξης

Υπάρχουν πολλές κατηγορίες μάλαξης. Ανάλογα με τη θεωρητική βάση εφαρμογής, το βαθμό πίεσης, τη χρήση λιπαντικών ουσιών κλπ μπορεί κανείς να διακρίνει περίπου 200 είδη μάλαξης. Μερικές από τις πιο γνωστές κατηγορίες μάλαξης είναι

  • Σουηδική μάλαξη
  • Αρωματοθεραπευτική μάλαξη
  • Μάλαξη Shiatsu
  • Ρεφλεξολογική μάλαξη (reflexology)
  • Λεμφική μάλαξη (lymphatic massage)
  • Ταϊλανδική μάλαξη
  • Αγιουβερδική μάλαξη
  • Μάλαξη με κρυστάλλους
  • Κινέζικη μάλαξηTuina
  • Ολιστική μάλαξη
  • Θιβετανική μάλαξη (Tibetan massage)
  • Ασιατική μάλαξη
  • Μάλαξη με θερμές πέτρες (hot stone massage)

Πλεονεκτήματα της αρωματοθεραπευτικής μάλαξης

αρωματοθεραπευτική μάλαξηΗ μακραίωνη εφαρμογή αιθερίων ελαίων στην αρωματοθεραπευτική μάλαξη αλλά και πολυάριθμες σύγχρονες έρευνες δείχνουν τα μεγάλα πλεονεκτήματα που παρέχει στον ανθρώπινο οργανισμό η μέθοδος αυτή θεραπείας, αισθητικής και ευεξίας. Γενικά η αρωματοθεραπευτική μάλαξη επιπλέον των πλεονεκτημάτων που παρέχει κάθε είδος μάλαξης συνδυάζει την ταυτόχρονη εφαρμογή μίγματος αιθερίων ελαίων.

Πρόκειται για μάλαξη κατεξοχήν ολιστική, ήπια, φυσική, εξαιρετικά ευχάριστη και αποτελεσματική. Στη συνέχεια παρουσιάζονται σε συντομία μερικά από τα πλεονεκτήματα αυτά.

  • Είναι εξαιρετικά ευχάριστη Δεν έχει επώδυνα σημεία και γίνεται και πραγματοποιείται μέσα σε ευωδίες αιθερίων ελαίων
  • Φυσιολογική δράση των αιθερίων ελαίων Τα αιθέρια έλαια απορροφώνται από το δέρμα και κυκλοφορούν σε όλο το σώμα μεταφέροντας παντού τα δραστικά – θεραπευτικά χαρακτηριστικά τους. Για το λόγο αυτό είναι σημαντική η σωστή επιλογή των αιθερίων ελαίων που θα χρησιμοποιηθούν σε κάθε περίπτωση.
  • Θεραπεία πολλών ασθενειών Κυρίως λόγω των αντιμικροβιακών ιδιοτήτων των αιθερίων ελαίων. Μερικές από τις ασθένειες αυτές είναι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος, γαστροεντερικά προβλήματα, αϋπνίες, πονοκέφαλοι, ημικρανίες, αυξημένη ή μειωμένη αρτηριακή πίεση, γυναικολογικά προβλήματα (προεμμηνορροϊκό σύνδρομο, μυικοί πόνοι κ.ά.)
  • Χαλάρωση - Καταπολέμηση του stress Κατάλληλα αιθέρια έλαια για το σκοπό αυτό είναι: γεράνι, χαμομήλι, λεβάντα κ.ά.
  • Τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος
  • Τόνωση του κυκλοφορικού και λεμφικού συστήματος Συμβάλει σημαντικά στην αποτοξίνωση του οργανισμού και την απομάκρυνση των τοξινών μέσω του λεμφικού συστήματος
  • Επιδράσεις σε συναισθηματικό πεδίο Εξαιρετικής σημασίας παράγοντας, μια και το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενειών είναι ψυχοσωματικής αιτιολογίας. Είναι γνωστό ότι οι οσφρητικοί βολβοί συνδέονται με το επιχείλιο σύστημα του εγκεφάλου (limbic system), που σχετίζεται με τα συναισθήματα.
  • Ενεργειακή βελτίωση του οργανισμού Η αρωματοθεραπεία έχει και «ενεργειακή» διάσταση. Τα διάφορα αιθέρια έλαια έχουν ένα ενεργειακό, κραδασμικό δυναμικό εξαιρετικά υψηλό, που κυμαίνεται από 52 MHz μέχρι 320MHz, κάτι που τα καθιστά πολύ δυναμικό ενεργειακό εργαλείο θεραπείας.
  • Τόνωση – Ενεργοποίηση Κατάλληλα αιθέρια έλαια είναι: δενδρολίβανο, φασκόμηλο, γεράνι, άρκευθος κ.ά.
  • Ευεργετική επίδραση στο δέρμα Κατάλληλα αιθέρια έλαια είναι: Γερμανικό χαμομήλι, λεμονέλαιο, σανδαλόξυλο, νερολί κ.ά.
  • Τόνωση του μυϊκού τόνου
  • Μείωση των πόνων σε μύες και αρθρώσεις Κατάλληλα αιθέρια έλαια είναι: δενδρολίβανο, ευκαλυπτέλαιο, μαύρο πιπέρι, τζίντζερ κ.ά..
  • Προσφέρει ένα αίσθημα ευεξίας Κατάλληλα αιθέρια έλαια είναι: περγαμόντο, νερολί, γκρέιπ φρουτ κ.ά.
  • Είναι ιδανική μέθοδος αυτοθεραπείας

Σημεία προσοχής

Γενικά η μάλαξη είναι μια πολύ ασφαλής και φυσική τεχνική μέθοδος για θεραπεία ή ευεξία. Η αρωματοθεραπευτική μάλαξη είναι απόλυτα ασφαλής όταν εφαρμόζεται από επαγγελματία αρωματοθεραπευτή.

Πόπη Κανά
Αισθητικός – Αρωματοθεραπεύτρια
καθηγήτρια Αρωματοθεραπείας στη Σχολή Natural Health Science

 

Πέμπτη, 26 Μάρτιος 2015 00:00

Κατηγορίες αρωματοθεραπείας

Ο όρος αρωματοθεραπεία χρησιμοποιείται, λανθασμένα ή παραπειστικά, τα τελευταία χρόνια για να περιγράψει ή να προβάλει οτιδήποτε έχει ωραία οσμή, όπως αρωματικά κεριά, καλλυντικά, απορρυπαντικά κ.ά. Η αρωματοθεραπεία, όμως, περιλαμβάνει μόνον τεχνικές που συμβάλουν στη θεραπεία και ευεξία του οργανισμού.

Η αρωματοθεραπεία μπορεί να διακριθεί σε πέντε κλάδους :

1. Κλινική ή Εσωτερική ή Ιατρική Αρωματοθεραπεία

(Medical Aromatherapy, Clinical Aromatherapy, Therapeutic Aromatherapy, Clinical Phytoaromatherapy, Aroma Medicine, Aromatology)

Πρόκειται για μια αλλοπαθητική προσέγγιση κατά την οποία δίδεται προσοχή στις χημικές, θεραπευτικές, φαρμακολογικές δράσεις των αιθερίων ελαίων για την ενδυνάμωση κυρίως του ανοσοποιητικού συστήματος του ανθρώπου έναντι των προσβολών από βακτήρια και ιούς.

Η προσέγγιση αυτή πρωτοχρησιμοποιήθηκε στη Γαλλία τον 20ο αιώνα αρχικά από τον René-Maurice Gattefossé και στη συνέχεια από άλλους ιατρούς με τη χορήγηση αιθερίων ελαίων σε διάφορες φαρμακοτεχνικές μορφές (κάψουλες, βάμματα, σιρόπια κλπ)

Σχετικές είναι οι εργασίες των Γάλλων ιατρών Valnet, Pénoël και Franchomme.

2. Αισθητική ή Κοσμητική Αρωματοθεραπεία

(Aesthetic Aromatherapy, Cosmetic Aromatherapy, Aroma Cosmetology, Aromacology)

Ο κλάδος αυτός της αρωματοθεραπείας εστιάζεται στις διάφορες κοσμητολογικές εφαρμογές των αιθερίων ελαίων. Η χρήση των αιθερίων ελαίων στη περίπτωση αυτή έχει σκοπό όχι μόνο τη δημιουργία ωραίας οσμής, αλλά και άλλες πρόσθετες επιθυμητές επιδράσεις, συνήθως στο δέρμα και τα μαλλιά. Η χρήση των αιθερίων ελαίων για περιποίηση του δέρματος και για θεραπεία πηγαίνει σε ιστορικό βάθος λίγων χιλιετιών.

Μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα όλα τα καλλυντικά και τα αρώματα είχαν σαν αρωματική βάση τα φυσικά, αγνά αιθέρια έλαια. Η παραγωγή, κυρίως μετά το 1930, συνθετικών αρωματικών ουσιών, γνωστών σαν «εσάνς», είχε σαν αποτέλεσμα την σχεδόν ολική αντικατάσταση των αιθερίων ελαίων από τα καλλυντικά και τα αρώματα, λόγω της πολύ χαμηλής τιμής τους. Τις τελευταίες, όμως, λίγες δεκαετίες υπάρχει μια στροφή προς τα φυτικά αιθέρια έλαια.

Η αντικατάσταση των συνθετικών αρωματικών ουσιών με φυτικά αιθέρια έλαια είναι αποτέλεσμα της νέας τάσης που αναπτύσσεται παγκόσμια και επηρεάζει, όπως είναι φυσικό, αρχικά μόνον τις ανεπτυγμένες χώρες. Στον τομέα της αρωματοποιίας και κοσμητολογίας επεκτείνεται συνεχώς η χρήση των λεγόμενων «ήπιων καλλυντικών». Η τάση αυτή είναι παράλληλη με την τάση προς τις εναλλακτικές και συμπληρωματικές μεθόδους θεραπείας και συμβαδίζει με την γενικότερη θεώρηση ότι πριν από την θεραπεία πρέπει να υπάρχει η πρόληψη μέσω της ευεξίας (wellbeing & fitness)

3. Ψυχολογική Αρωματοθεραπεία

(Psycho-Aromatherapy, Aroma-Psychology, Psychotherapeutic Aromatherapy, Olfactory Aromatherapy, Osmotherapy)

Στη περίπτωση αυτή τα αιθέρια έλαια χρησιμοποιούνται για να δημιουργηθούν συγκεκριμένες ψυχολογικές/συναισθηματικές καταστάσεις. Η συνηθέστερα χρησιμοποιούμενη μέθοδος εφαρμογής για το σκοπό αυτό είναι η άμεση εισπνοή των αιθερίων ελαίων. Σχετικά με τις ψυχολογικές επιδράσεις των αιθερίων ελαίων αναφέρονται στο κεφάλαιο για την όσφρηση και τις οσμές. Γενικά τα αιθέρια έλαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν με επιτυχία για επίλυση ή μείωση ψυχολογικών ή συναισθηματικών προβλημάτων.

4. Ενεργειακή Αρωματοθεραπεία

(Vibrational Aroma Therapy, Vibrational Αromatherapy, Subtle Aromatherapy, Magical Aromatherapy, Meta-Aromatherapy, Spiritual Aromatherapy, Esoteric Aromatherapy, Energetic Aromatherapy, Auric Aromatherapy)

Η κατηγορία αυτή αρωματοθεραπείας ανήκει στις ενεργειακές θεραπείες και χρησιμοποιεί τα αιθέρια έλαια για να επενεργήσει στα ενεργειακά σώματα/πεδία του ανθρώπου. Για το σκοπό αυτό βασίζεται στις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ενεργειακές, κραδασμικές ιδιότητες των αιθερίων ελαίων και όχι στις χημικές/φαρμακολογικές τους ιδιότητες.

5.Ολιστική ή Πρακτική Αρωματοθεραπεία

(Holistic or Practical Aromatherapy, Aromatherapy, Aromatherapie, Aroma Therapy, Aroma-Therapy, Simple Aromatherapy, Essential Oil Therapy, Popular Aromatherapy)

H προσέγγιση αυτή βασίζεται στην αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ σώματος, νου και πνεύματος εκμεταλλευόμενη τις ψυχολογικές, συναισθηματικές και χημικές επιδράσεις των αιθερίων ελαίων. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται διάφορες τεχνικές όπως μαλάξεις, εισπνοές, αρωματικά λουτρά κα.

Η Ολιστική ή Πρακτική Αρωματοθεραπεία αναπτύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες ιδιαίτερα στη Μ. Βρετανία και παρουσιάζεται σε πλήθος εργασιών διαφόρων συγγραφέων (Madam Margarite Maury, Robert Tisserand, Patricia Davis, Shirley Price κα.)

 

Πέμπτη, 26 Μάρτιος 2015 00:00

Τι είναι τα αιθέρια έλαια;

Τι είναι τα αιθέρια έλαια;

Ορισμός:

Τα αιθέρια έλαια είναι φυσικές οργανικές ενώσεις με πολύ έντονη οσμή. Εκκρίνονται από ειδικούς αδένες, πόρους και κύτταρα αρωματικών φυτών και από τους χυμούς και ιστούς ορισμένων δένδρων. Βρίσκονται σε ρίζες, άνθη, φύλλα, μίσχους, καρπούς σε ποικίλες ποσότητες και θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα αιθέρια έλαια είναι η πεμπτουσία του φυτού, η ζωτική του δύναμη, η ψυχή του. Τα αιθέρια έλαια έχουν επίδραση στην συναισθηματική και πνευματική κατάσταση μέσω της αρωματικής τους οσμής. Η αίσθηση της οσμής συνδέεται επίσης στενά με τα συναισθήματα και τις αναμνήσεις.

Πως λειτουργούν τα αιθέρια έλαια;

Τα αιθέρια έλαια επηρεάζουν το σώμα, το πνεύμα και την ψυχική μας διάθεση. Όταν τα εφαρμόζουμε στην επιδερμίδα, απορροφώνται γρήγορα από τον επιθυλιακό ιστό, περνούν στο αίμα μέσω του κυκλοφοριακού και λεμφικού συστήματος και καταλήγουν σε όλο τον οργανισμό. Επειδή είναι πτητικά (εξατμίζονται εύκολα) είναι ο πιο φυσικός τρόπος για να φτάσουν στα κέντρα του εγκεφάλου. Τα αρωματικά μόρια φθάνουν στον εγκέφαλο μας μέσω της διαδικασίας της όσφρησης. Οι οσμές των αιθέριων ελαίων επηρεάζουν την έκκριση ορμονών και τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών και με αυτό τον τρόπο επιδρούν στον ψυχισμό μας.

Πώς και πού δρουν τα αιθέρια έλαια;

Μερικές ενδεικτικές θεραπευτικές εφαρμογές των αιθέριων ελαίων είναι:
  • Στο Νευρικό σύστημα: χαλαρώνουν, ηρεμούν και σταματούν τους πονοκεφάλους και τις ημικρανίες και βοηθούν στην νευρική αϋπνία .
  • Στο Μυiκό σύστημα: βοηθούν σε μυiκούς πόνους, κράμπες, ρευματισμούς και αρθρίτιδες.
  • Στο Πεπτικό σύστημα: βοηθούν σε δυσπεψίες, τυμπανισμό, κολικούς, εντερικές μολύνσεις, δυσεντερία, διάρροιες και σπασμούς.
  • Στους αδένες μας: λειτουργούν καταλυτικά στις εκκρίσεις μας.
  • Στο δέρμα: διεγείρουν το μεταβολισμό στο σώμα και διαλύουν τα νεκρά κύτταρα

Τα πιό δημοφιλή

  • Αρωματοθεραπεία και αστρολογία
    Αρωματοθεραπεία και αστρολογία Η αστρολογία, μια επιστήμη που υπάρχει και μελετάται για χιλιετίες, περιγράφει και κατατάσσει τους ανθρώπους με βάση το χρόνο και…
  • Η Αρωματοθεραπεία το καλοκαίρι
    Η Αρωματοθεραπεία το καλοκαίρι Το καλοκαίρι είναι μια θαυμάσια εποχή με κύριο χαρακτηριστικό της την προσμονή, την ελπίδα για ξέγνοιαστες χαρούμενες διακοπές. Ομως, όπως…